Повеќе од половина од светските танкери за нафта под санкции претставуваат ризик од предизвикување сериозна еколошка штета, објави „Фајненшл тајмс“, цитирајќи го водечкиот експерт за рециклирање бродови Анил Шарма.

Русија и другите санкционирани производители на нафта користат таканаречена „флота во сенка“, составена од стари и често неосигурени танкери, за да ги заобиколат меѓународните трговски ограничувања.

Западните претставници, исто така, изразија загриженост дека бродовите на Москва би можеле да бидат поврзани со пошироките хибридни активности на Русија во Европа, вклучително и шпионажа и операции со беспилотни летала, објавува „Киев Индепендент“.

Од бродовите во флотата во сенка, Шарма, извршен директор на GMS Leadership, изјави за „Фајненшл тајмс“: „Најмалку една третина од нив треба да бидат отпишани, веројатно и повеќе. Да бидам искрен, би рекол дека е повеќе од половина.“

Шарма предупреди дека „среќата истекува“ и дека постои опасност од големо излевање на нафта, споредливо со судирот меѓу супертанкерите SS Atlantic Empress и Aegean Captain во 1979 година. Тој судир предизвика огромни пожари и експлозии, одзеде 27 животи и истури 287.000 метрички тони сурова нафта во Карипското Море.

Еколошка темпирана бомба

Брокерот Clarksons проценува дека има околу 1.500 танкери за нафта во глобалната санкционирана флота. Се верува дека Русија управува со 300 до 600 вакви танкери од „флота во сенка“.

Ова се бродови кои често се стари и кородирани, со застарени системи кои ја загрозуваат нивната пловидба и претставуваат значителни еколошки и безбедносни ризици.

„Ова е темпирана бомба и мислам дека сите во бродоградбената индустрија се свесни за тоа“, рече Александар Саверис, извршен директор на бродоградбената компанија CMB Tech. „Овие бродови се неосигурени, лошо одржувани, со неквалификувани екипажи. Тоа е несреќа што чека да се случи. Всушност е големо изненадување што немало поголеми несреќи.“

Обиди за решенија и претходни инциденти

GMS наводно е во преговори со сопствениците на санкционираните бродови за рециклирање на бродовите под посебна дозвола.

Американско-израелската војна во Иран и последователното затворање на Ормутскиот теснец ги зголемија глобалните цени на нафтата, што доведе до привремено олеснување на санкциите врз руската „флота во сенка“. Во март, Министерството за финансии на САД издаде привремено ослободување од санкциите што им овозможува на земјите да купуваат руска нафта пронајдена на море. Оваа дозвола оттогаш е обновена двапати.

Бродовите од руската „флота во сенка“ веќе беа вклучени во загрижувачки инциденти со еколошки последици. Во декември 2025 година, два руски танкери беа оштетени во бура во Керченскиот теснец. Бродовите, за кои се вели дека носеле 4.000 тони гориво, почнале да испуштаат гориво во Црното Море. Друг нефункционален руски танкер морал да биде извлечен од Балтичкото Море од страна на германските поморски екипажи пред бродот да предизвика излевање на нафта.

Поширокото влијание на руската агресија врз животната средина

Русија предизвика огромна еколошка штета во и надвор од Украина за време на војната, вклучувајќи го и уништувањето на браната Новаја Каховка во јуни 2023 година и поплавите што произлегоа од тоа, како и широко распространетите шумски пожари и уништувањето на големи површини обработливо земјиште.