Без разлика колку се трудите да се храните балансирано, понекогаш во исхраната може да недостасуваат одредени нутриенти. Меѓу нив е и витамин одговорен за бројни придобивки за менталното и физичкото здравје за кој можеби никогаш не сте слушнале: тиамин, познат и како витамин Б1. Станува збор за клучен, но често занемарен витамин. Истражувањата покажуваат дека стапката на негов недостаток кај одредени популации може да достигне од 20 до повеќе од 90 проценти, а како можен причинител се наведува современиот начин на живот.
„Витаминот Б1, односно тиаминот, е витамин растворлив во вода кој има клучна улога во енергетскиот метаболизам и функцијата на нервите. Тој помага јаглехидратите да се претворат во искористлива енергија за телото и мозокот“, изјавила за „HuffPost“ Рашел Поједник, научничка и директорка за едукација во „Stanford Lifestyle Medicine“. Слично објаснува и д-р Ив Елизабет К. Пени, лекар по општа медицина, која вели дека тиаминот „му помага на телото да ги претвори јаглехидратите во енергија и го поддржува когнитивното и невромускулното здравје“.
Знаци на недостаток на витамин Б1
Недостатокот на тиамин може да предизвика физички и ментални симптоми кои влијаат врз секојдневниот живот. „Раните знаци на недостаток можат да вклучуваат замор, раздразливост, слаба концентрација и мускулна слабост, а во понапредни случаи и невролошки симптоми како вкочанетост или заматен вид“, објаснила Поједник.
Други знаци можат да бидат проблеми со краткорочната меморија, губење на апетит и мачнина. Проблемот е што овие симптоми можат да бидат и последица на многу други здравствени состојби, па затоа ретко се сомнева на недостаток на тиамин.
Д-р Пени истакнува дека опасноста настанува ако недостатокот на витамин Б1 не се лекува. „Како што состојбата се влошува, симптомите можат да вклучуваат вкочанетост или пецкање, мускулна слабост и тешкотии при одење, а во тешки случаи и невролошки состојби како Верникеова енцефалопатија, проследена со збунетост и промени во видот“, објаснила таа.
Верникеовата енцефалопатија е редок невролошки нарушување предизвикано од недостаток на тиамин, кое бара итен третман за да се спречи трајно оштетување на нервниот систем. Важно е да се консултирате со лекар доколку се сомневате на недостаток на тиамин или имате некој од наведените симптоми.
Кој е најзагрозен?
„Недостатокот е чест кај одредени групи бидејќи резервите на тиамин во телото се ограничени и брзо се трошат“, објаснила Пени. Зголемен ризик од недостаток на тиамин имаат лицата чија исхрана се базира на преработени јаглехидрати, луѓето со хроничен алкохолизам, неухранетите лица, пациентите со гастроинтестинални нарушувања, како и оние што имале баријатриска операција.
„Состојбите со зголемена метаболичка потреба, како болест или бременост, исто така можат да придонесат за недостаток“, додала таа. Поједник наведува дека поголем ризик имаат и лицата со дијабетес, како и постарите лица. Употребата на диуретици и одредени други лекови исто така може да ја забави апсорпцијата на тиамин. Сепак, добрата вест е дека потешкиот недостаток на тиамин е редок во развиените земји, главно поради збогатувањето на храната, нагласува Поједник.
Дали е можно да внесете премногу тиамин?
Нема причина за грижа околу прекумерен внес на тиамин. „Многу ретко е да се внесе премногу тиамин бидејќи вишокот најчесто се исфрла преку урината, а токсичноста е невообичаена дури и при земање додатоци во исхраната. Поголем проблем за повеќето луѓе е да обезбедат постојан внес, а не негов вишок“, рекла Поједник.
Д-р Пени предупредува дека е клучно навреме да се препознае потенцијалниот недостаток. „Раното препознавање е важно бидејќи нелекуваниот недостаток може да доведе до сериозни, но често превентабилни компликации“, порачала таа.
Како да го зголемите внесот на витамин Б1
Потребната количина на тиамин зависи од возраста и полот. Според Националниот институт за здравје на САД, на возрасните мажи им се препорачува внес од 1,2 милиграми, а на жените 1,1 милиграм дневно.
Поједник наведува дека намирници богати со тиамин се „леќата, свинското месо, лебот и житарките од цели зрна, пастрмката и лососот“.
Доколку сте изразено уморни, припаѓате на некоја ризична група или вашата исхрана не е доволно нутритивно богата, би било добро да разговарате со лекар за можен недостаток на тиамин. Надоместувањето на овој нутриент може да има значително позитивно влијание врз вашето тело и мозок.
Замор и слабост: Знаци дека ви недостасува важен, но занемарен витамин
Без разлика колку се трудите да се храните балансирано, понекогаш во исхраната може да недостасуваат одредени нутриенти. Меѓу нив е и витамин одговорен за бројни придобивки за менталното и физичкото здравје за кој можеби никогаш не сте слушнале: тиамин, познат и како витамин Б1. Станува збор за клучен, но често занемарен витамин. Истражувањата покажуваат дека стапката на негов недостаток кај одредени популации може да достигне од 20 до повеќе од 90 проценти, а како можен причинител се наведува современиот начин на живот.
„Витаминот Б1, односно тиаминот, е витамин растворлив во вода кој има клучна улога во енергетскиот метаболизам и функцијата на нервите. Тој помага јаглехидратите да се претворат во искористлива енергија за телото и мозокот“, изјавила за „HuffPost“ Рашел Поједник, научничка и директорка за едукација во „Stanford Lifestyle Medicine“. Слично објаснува и д-р Ив Елизабет К. Пени, лекар по општа медицина, која вели дека тиаминот „му помага на телото да ги претвори јаглехидратите во енергија и го поддржува когнитивното и невромускулното здравје“.
Знаци на недостаток на витамин Б1
Недостатокот на тиамин може да предизвика физички и ментални симптоми кои влијаат врз секојдневниот живот. „Раните знаци на недостаток можат да вклучуваат замор, раздразливост, слаба концентрација и мускулна слабост, а во понапредни случаи и невролошки симптоми како вкочанетост или заматен вид“, објаснила Поједник.
Други знаци можат да бидат проблеми со краткорочната меморија, губење на апетит и мачнина. Проблемот е што овие симптоми можат да бидат и последица на многу други здравствени состојби, па затоа ретко се сомнева на недостаток на тиамин.
Д-р Пени истакнува дека опасноста настанува ако недостатокот на витамин Б1 не се лекува. „Како што состојбата се влошува, симптомите можат да вклучуваат вкочанетост или пецкање, мускулна слабост и тешкотии при одење, а во тешки случаи и невролошки состојби како Верникеова енцефалопатија, проследена со збунетост и промени во видот“, објаснила таа.
Верникеовата енцефалопатија е редок невролошки нарушување предизвикано од недостаток на тиамин, кое бара итен третман за да се спречи трајно оштетување на нервниот систем. Важно е да се консултирате со лекар доколку се сомневате на недостаток на тиамин или имате некој од наведените симптоми.
Кој е најзагрозен?
„Недостатокот е чест кај одредени групи бидејќи резервите на тиамин во телото се ограничени и брзо се трошат“, објаснила Пени. Зголемен ризик од недостаток на тиамин имаат лицата чија исхрана се базира на преработени јаглехидрати, луѓето со хроничен алкохолизам, неухранетите лица, пациентите со гастроинтестинални нарушувања, како и оние што имале баријатриска операција.
„Состојбите со зголемена метаболичка потреба, како болест или бременост, исто така можат да придонесат за недостаток“, додала таа. Поједник наведува дека поголем ризик имаат и лицата со дијабетес, како и постарите лица. Употребата на диуретици и одредени други лекови исто така може да ја забави апсорпцијата на тиамин. Сепак, добрата вест е дека потешкиот недостаток на тиамин е редок во развиените земји, главно поради збогатувањето на храната, нагласува Поједник.
Дали е можно да внесете премногу тиамин?
Нема причина за грижа околу прекумерен внес на тиамин. „Многу ретко е да се внесе премногу тиамин бидејќи вишокот најчесто се исфрла преку урината, а токсичноста е невообичаена дури и при земање додатоци во исхраната. Поголем проблем за повеќето луѓе е да обезбедат постојан внес, а не негов вишок“, рекла Поједник.
Д-р Пени предупредува дека е клучно навреме да се препознае потенцијалниот недостаток. „Раното препознавање е важно бидејќи нелекуваниот недостаток може да доведе до сериозни, но често превентабилни компликации“, порачала таа.
Како да го зголемите внесот на витамин Б1
Потребната количина на тиамин зависи од возраста и полот. Според Националниот институт за здравје на САД, на возрасните мажи им се препорачува внес од 1,2 милиграми, а на жените 1,1 милиграм дневно.
Поједник наведува дека намирници богати со тиамин се „леќата, свинското месо, лебот и житарките од цели зрна, пастрмката и лососот“.
Доколку сте изразено уморни, припаѓате на некоја ризична група или вашата исхрана не е доволно нутритивно богата, би било добро да разговарате со лекар за можен недостаток на тиамин. Надоместувањето на овој нутриент може да има значително позитивно влијание врз вашето тело и мозок.
