Познатиот американски историчар Тимоти Снајдер се појави на CNN со Кристијана Аманпур, каде што ја анализираше првата година од Доналд Трамп.
Снајдер, експерт за авторитарни режими, го објасни својот концепт за „самоубиство на суперсили“, тврдејќи дека САД свесно преземаат чекори што ја прават земјата драстично послаба отколку што треба да биде.
Поводот за гостувањето беше авторскиот напис на Снајдер со ист наслов, во кој тој тврди дека Америка под Трамп повеќе не се однесува како држава, туку како група олигарси водени од лично збогатување и лојалност кон еден човек.
„Кога велам „самоубиство на суперсила“, се обидувам да ги нагласам изборите што се прават за да ги направат САД многу послаби. Тие избори вклучуваат владеење како група олигарси, а не како држава. Тие вклучуваат недостаток на кохерентна идеологија за иднината на земјата“, изјави Снајдер за CNN.
Историчарот предупредува дека фокусот на Трамп на личното збогатување и доведувањето во прашање на изборниот процес директно го еродира институционалниот континуитет, што е основа за опстанок на секоја суперсила. Според Снајдер, без јасна визија за наследување и долгорочна национална одржливост, државата ја губи својата суштинска сила.
Една од клучните точки на критиките на Снајдер е инсистирањето на Трамп на нафта и гас, додека остатокот од светот брза кон зелена енергија. Снајдер предупредува дека низ историјата, суперсилите се издигнувале и паѓале токму поради нивните енергетски стратегии.
„Технолошките транзиции кои се клучни намерно се пропуштаат, особено оние во енергетиката“, вели Снајдер. Тој тврди дека Трамп, со фаворизирање на фосилните горива, ефикасно ѝ ја отстапува доминацијата на пазарот на зелена енергија на Кина, со што му ги дава на Пекинг клучевите за глобално лидерство во иднина. Снајдер го гледа недостатокот на инвестиции во обновливи извори на енергија како стратешка грешка со трајни последици.
Снајдер истакнува дека во изминатата година имало систематски напад врз столбовите на американската сила – науката и образованието. Покрај тоа, политиката на Трамп кон сојузниците целосно е во спротивност со историската логика.
„Постои и намерно отуѓување на сојузниците, што е историски многу чудно – неможноста за управување со соперниците, губењето на трговската војна со Кина, помагањето на Русија и кршењето на меѓународниот поредок што е граден со генерации со Америка во центарот“, остро рече историчарот.
Посебен акцент е ставен на НАТО. Аналитичарите забележуваат дека условниот пристап на Трамп кон Алијансата ги променил фундаменталните претпоставки врз кои се темели НАТО. Фактот дека американската поддршка (Член 5) сега се чини дека зависи од тоа колку Европа се согласува со воените цели на Трамп, испраќа порака до непријателите дека трансатлантската алијанса е сериозно загрозена.
Кошмар за фискална политика
Снајдер се осврна и на економијата, опишувајќи ја фискалната политика на Трамп како „тотално невозможна“. „Трошите многу повеќе отколку што заработувате“, ја сумираше Снајдер состојбата со буџетот.
Критичарите како Томас Б. Едсал се потпираат на аргументите на Снајдер, тврдејќи дека постапките на Трамп – од промовирање дезинформации за вакцините до намалување на странската помош – нанеле непоправлива штета на демократскиот углед и јавното здравје на Америка. Сето ова, вели Снајдер, се случува пред наши очи како резултат на свесен избор.
„Само барам концептуална рамка, нешто што можеме да го користиме за да опфатиме сè што гледаме директно, со нашите очи“, заклучи Снајдер на CNN.















