Некогаш отпад, денес чаша здравје: Заборавениот еликсир кој науката го рангира на врвот - помага при дијабетес, висок крвен притисок, и уште многу

Точка

08/04/2026

10:17

1.142

Големина на фонт

а а а

Малку природни пијалаци во нашиот регион имаат толку долга традиција и толку многу докажани придобивки како обичната, домашна сурутка. Иако честопати беше занемарена и сметана за обичен отпад од млечната индустрија, денес науката ја рангира на самиот врв.

Овој бистар, жолтеникав пијалак што останува по производството на сирење е вистинско богатство од хранливи материи.

На Балканот, традиционално се користи за помош при проблеми со варењето и замор, а сè повеќе нутриционисти го препорачуваат како дел од секојдневната исхрана за сите генерации, од спортисти до постари лица.


Што е сурутка и како се прави?

Сурутката е течноста што останува откако млекото ќе коагулира за време на процесот на производство на сирење или јогурт. Иако често се нарекува „вода од сирење“, ова име не ја одразува нејзината вистинска вредност. Додека поголемиот дел од мастите и казеинот остануваат во сирењето за време на производството на сирење, висококвалитетните протеини (албумини и глобулини), минерали, витамини и млечен шеќер (лактоза) остануваат во сурутката.

Повеќе од 90 проценти од овој пијалак е вода, додека околу 2 проценти од неговиот состав се корисни протеини.

Сурутката е богата со минерали како што се:

✔калиум;
✔калциум;
✔фосфор;
✔железо;
✔цинк;
✔магнезиум.

Една чаша може да покрие значителен дел од дневните потреби за калциум и фосфор. Содржи и витамини од групата Б, како и витамини А, Ц, Д и Е.


Видови сурутка

Постојат два основни вида:

Слатка сурутка - добиена со помош на ензими во производството на тврди сирења и има поблаг вкус.

Кисела сурутка - се произведува со природно закиселување на млекото и најчесто се користи во домаќинствата.

Здравствени придобивки од сурутката

1. Поддршка на црниот дроб

Сурутката содржи соединенија кои помагаат во создавањето глутатион, важен антиоксидант кој го штити црниот дроб и учествува во неговата регенерација.

2. Градење и обновување на мускулите

Протеините од сурутка имаат висока биолошка вредност и придонесуваат за зачувување на мускулната маса и закрепнување на телото.

3. Зајакнување на имунитетот и варењето

Има корисен ефект врз цревната флора и може да помогне при надуеност, запек и други дигестивни проблеми.

4. Контрола на телесната тежина

Промовира чувство на ситост и може да придонесе за подобра контрола на внесувањето храна.

5. Ефект врз холестеролот

Редовната консумација може да придонесе за намалување на нивото на вкупниот и LDL холестерол.

6. Здравје на коските

Содржи минерали важни за зачувување на коскената маса и може да биде корисно во превенцијата од остеопороза.

7. Расположение и сон

Присуството на триптофан влијае на производството на серотонин, што може да придонесе за подобро расположение и квалитет на спиење.

8. Нега на кожата

Може да се користи и надворешно, за нега на кожата и олеснување на одредени воспалителни состојби.


9. Поддршка за детоксикација

Има благ диуретичен ефект и може да помогне во исфрлањето на вишокот течности од телото.

Кога се препорачува

Сурутката често се користи како додаток во исхраната за:

✔проблеми со црниот дроб;
✔висок крвен притисок;
✔дијабетес тип 2;
✔хроничен замор;
✔проблеми со варењето.

Кравја или козја сурутка

Кравјата сурутка има поблаг вкус и почесто се користи за производство на протеински додатоци.

Козјата сурутка содржи повеќе протеини и минерали, полесно се вари и е посоодветна за луѓе со чувствителен желудник, но има поизразен вкус.

Како правилно да се користи

Се препорачува постепено воведување:

Почеток: околу 200 мл на ден.

Подоцна: 200–500 мл на ден.

Најдобро е да се пие наутро, на празен стомак или пред оброк.