Градината, на југот на Шпанија, е толку огромна што може да се види дури и од вселената: ако отворите „Google Maps“ и погледнете западно од Алмерија, ќе видите бела дамка што изгледа како глечер, но кога ќе се зумира, може да се забележи дека тоа е најголемата концентрација на пластеници во светот.

Повеќе од 30.000 хектари земја се покриени со пластика, геометриски лавиринт пет пати поголем од Менхетн, каде секоја година се произведуваат 3,5 милиони тони зеленчук, од домати, краставици, пиперки, тиквички до модри патлиџани и дињи… доволно за да се прехрани половина милијарда луѓе и да се генерира промет поголем од три милијарди евра.

„Го нарекуваме ‘море од пластика’, тоа е најголемиот споменик на планетата посветен на производството на храна. Но, тоа е исто така место посветено на иновации и развој, елементи кои им гарантираат на компаниите контрола и, пред сè, зеленчук 12 месеци во годината“, изјави Гвадалупе Лопез Дијаз, директорка на проектот на експерименталниот центар „Fundación Tecnova“.

Како што додаде, денес се одвива одржлива технолошка револуција.

„Станува збор за трансформација насочена кон производство на здрава, висококвалитетна храна со помала потрошувачка на вода и енергија, со посветеност на градење отпорност на климатските промени. На крајот на краиштата, иновативниот и претприемачки дух на нашите земјоделци веќе неколкупати ја трансформира оваа земја“, наведува Лопез.

Како настанала европската градина на зеленчук?

Економското чудо се роди во 1963 година, на сушниот и сунчев полустров наречен Кампо де Далијас, каде регионот тогаш забележа некои од најниските стапки на економски раст во цела Европа и исклучително тешки услови за хортикултура. Тогаш земјоделците почнаа да ги заштитуваат посевите од ветер со старински типови пластеници.

Набрзо сфатија дека пластениците исто така можат да „распрскуваат“ светлина, да ја задржуваат топлината и да ја сочуваат влажноста, и така да ја контролираат микроклимата. Ова, заедно со системот за наводнување капка по капка, природното сузбивање штетници и генетските истражувања, овозможи зголемување на бројот на жетви, дури и во зима.

Заедница на пластеници, лаборатории и училишта

„Морето од пластика“ така стана вистински интензивен земјоделски округ, каде покрај пластениците, се наоѓаат расадници, хемиски лаборатории, стручни училишта и истражувачки центри (како „Fundación Tecnova“, каде се проучуваат поефикасни пластики и посеви прилагодени на климата), како и компании за пакување и дистрибутивни здруженија. Производите се извезуваат секаде, особено во земјите на северна Европа.

„‘Морето од пластика’ стана глобален стандард за ефикасно, безбедно и одговорно производство на храна. Денес, додека планетата се соочува со двојниот предизвик на исхрана на растечката популација и заштита на природните ресурси, Алмерија претставува жива лабораторија. Произведува свежа, здрава храна во текот на целата година според строги еколошки стандарди, со напредна технологија и минимална потрошувачка на вода“, изјави техничарката Патрисија Балдан, која работи долж западниот брег на Кампо де Далијас во постројката за дестилација во Алмерија.

Каква ќе биде иднината на „морето од пластика“?

Можен одговор може да се најде внатре во ѕидовите на училиштето „Ескуела Аграриа де Викар“, основано во 1972 година на работ на селото Ла Гангоса. Таму 480 ученици од различни делови на Андалузија проучуваат најнови земјоделски техники и се подготвуваат за влез во светот на работата.

Според зборовите на директорот на училиштето Франсиско Валверде, во следните 20 години земјоделството ќе се движи со примена на вештачка интелигенција и напредни сензори, додека начинот на размислување ќе биде ориентиран кон циркуларната економија.

„Нашите ученици ги учиме и теорија и пракса, така што одгледуваме и пласираме производи на парцела од два хектара покрај училиштето. Целта ни е да пренесеме нови технологии кои во иднина не само што ќе обезбедат одржливост и безбедност на храната, туку и ќе ја зајакнат улогата на Алмерија како глобален референтен показател за иновативен раст во комбинација со социјален развој“, објасни директорот на училиштето.

Системот има и свои недостатоци

Проблемите што ги создава таквото интензивно земјоделство не можат да се негираат. Главните проблеми се поврзани со експлоатација на луѓето. Таму, работната сила ја сочинуваат повеќе од 70.000 странски работници, главно од Мароко и подсахарска Африка.

Иако многумина живеат во пристојни и достојни услови, често во чисти градови со комплетни услуги, мнозинството е недоволно платено, а поединци живеат во небезбедни услови, во селски куќи покрај пластениците или помеѓу нив.

И покрај тоа што значителен процент од користената пластика се рециклира правилно (85% според некои извори), сè уште постојат критични ситуации кои вклучуваат илегално фрлање.

Одржливиот развој мора да стане конкретна цел и не може да оди рака под рака со експлоатација на луѓето, заклучува „Guardian“.