Студија откри неверојатен податок: „На сите луѓе со сини очи во светот, заедничка им е уште една работа“

Точка

01/04/2026

10:25

899

Големина на фонт

а а а

На почетокот, сите луѓе имале кафеави очи. Сепак, генетска мутација што влијаела на генот OCA2 во човечките хромозоми довела до еден вид „прекинувач“ што го променил текот на еволуцијата на бојата на очите.

Ако некогаш сте се запрашале зошто некои луѓе имаат сини очи, научна студија можеби ќе го даде одговорот. Експертите од Универзитетот во Копенхаген веруваат дека ја решиле оваа мистерија - и се чини дека сè води само до една личност.


Според нивните тврдења, пред да се појави еден европски предок, сите луѓе имале исклучиво кафеави очи. Оваа промена се случила пред приближно 6.000 до 10.000 години, поради генетска мутација.

Како што многумина се сеќаваат од училишните учебници, сината боја на очите е резултат на рецесивен ген, лицето мора да наследи два такви гени за да има сини очи. Сепак, до неодамна, не се знаеше точно од каде потекнуваат овие гени.

Истражувањето го водеше професорот Ханс Ајберг од Одделот за клеточна и молекуларна медицина. Тој уште во 2008 година објаснил дека мутацијата во генот OCA2 довела до намалено производство на меланин во ирисот на окото, што предизвикало „разредување“ на кафеавата боја и појава на сина боја. Сепак, клучниот момент не е во самиот ген OCA2, туку во генот HERC2, кој го регулира. HERC2 функционира како прекинувач кој го намалува или целосно го блокира дејството на OCA2, што резултира со посветла, посина боја на очите.

Интересно е што сите луѓе со сини очи имаат иста генетска мутација на истото место во нивната ДНК, што укажува на заеднички предок. Иако се потребни повеќе истражувања, се претпоставува дека оваа мутација се проширила со миграцијата на луѓето од Африка во Европа, што објаснува зошто сината боја на очите е најчеста кај луѓето од европско потекло.


Студија од 2008 година вклучувала анализа на други, поретки бои на очите, како што е зелената, и потврдила дека луѓето со зелени очи имаат намалена количина на меланин, но на поинаков начин од луѓето со сини очи. Професорот Ајберг заклучува дека сите луѓе со сини очи наследиле идентична генетска промена, што укажува на поврзаност со истите предци.