Голем климатски пресврт: Еден од најсилните Ел Нињо може да удри годинава – што би значело тоа за Земјата?

Точка

11/03/2026

20:36

809

Големина на фонт

а а а

Новите климатски податоци покажуваат дека силен, дури и „супер Ел Нињо“ - редок климатски феномен што може да ги промени временските обрасци низ планетата, би можел да се развие подоцна оваа година.

Научниците предупредуваат дека таков настан би можел да донесе рекордни глобални температури, посилни бури во Пацификот, суши во некои делови од светот и екстремна топлина во тропските региони, пишува „Вашингтон пост“.

Што претставува „супер Ел Нињо“?

Ел Нињо е климатски феномен што се јавува кога површинските води во екваторијалниот Тихи Океан значително се загреваат. Иако се јавува периодично, најсилните верзии, т.н. супер Ел Нињо, се јавуваат на секои десет до петнаесет години.

За време на вакви настани, температурата на морето во клучен дел од Тихиот Океан може да се искачи за повеќе од два степени Целзиусови над просекот, предизвикувајќи моќни промени во атмосферата и влијаејќи на временските обрасци низ целиот свет, пишува „Вашингтон пост“.

Според новите проекции од Европскиот центар за среднорочни временски прогнози (ECMWF), постојат индикации дека токму таков моќен настан би можел да се развие подоцна оваа година.

Климатологот Даниел Свејн предупреди дека сè повеќе индикатори укажуваат на значаен Ел Нињо.

„Сите знаци сè повеќе укажуваат на значаен, ако не и силен до многу силен Ел Нињо“, напишал тој на социјалната мрежа „Х“.

Како Ел Нињо го менува времето на планетата

Ел Нињо влијае на распределбата на топлината и влагата во атмосферата, поради што некои региони добиваат обилни врнежи од дожд, додека други се погодени од суши и екстремни температури.

Во евентуално сценарио на силен Ел Нињо, западните Соединети Американски Држави би можеле да се соочат со потопло лето и зголемен ризик од пожари. Во исто време, делови од тропскиот свет би можеле да бидат погодени од интензивни суши и екстремна топлина.


Овој феномен може да влијае и на распределбата на тропските бури. Метеоролозите проценуваат дека силниот Ел Нињо би можел да го намали бројот на урагани во Атлантикот, но да ја зголеми активноста на тропските циклони во Пацификот.

Во западниот Пацифик, вклучувајќи ги Филипините, Кина и Јапонија - постои можност за повеќе тајфуни, додека Индија би можела да добие послаб монсунски дожд, со што ќе се намалат врнежите од дожд за време на клучната земјоделска сезона.

Ризик од нови рекорди на температурата

Една од најважните последици од силниот Ел Нињо е дополнителното затоплување на планетата. За време на овој феномен, дел од топлината од океанот поминува во атмосферата и се распределува низ целиот свет.

Климатологот Зеке Хаусфадер проценува дека развојот на силен Ел Нињо би можел да ги помести глобалните температури до нови рекорди.

„Ова би ги зголемило проценките за глобалните температури во 2026 година и би ја направило 2027 година многу веројатно најтоплата година досега“, изјавил тој.

Експертите предупредуваат дека климатските промени дополнително го зајакнуваат овој ефект. Поради зголемената концентрација на стакленички гасови, топлината ослободена за време на еден силен Ел Нињо е потешко да се распрсне пред да се случи следниот.

Суши, поплави и екстремна топлина

Минатите супер Ел Нињо настани предизвикаа драматични временски екстреми низ целиот свет.

Сушите погодија делови од Африка, Австралија, Централна Америка и Југоисточна Азија, додека некои јужноамерикански земји доживеаја обилни дождови и поплави.


Во сценарио за силен Ел Нињо оваа година, сушата би можела да се прошири во Австралија, Индонезија, делови од Источна Африка и Карибите, додека Перу и Еквадор би можеле да бидат погодени од обилни дождови.

Во исто време, многу тропски региони, вклучувајќи делови од Африка, Јужна Америка, Блискиот Исток и Индија, би можеле да доживеат екстремна топлина и висока влажност.

Колку се веродостојни овие прогнози?

Иако моделите покажуваат зголемена веројатност за развој на Ел Нињо, научниците нагласуваат дека сè уште е прерано да се извлечат конечни заклучоци.

Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA) користи повеќе климатски модели за да ја зголеми веродостојноста на прогнозите. Според водечкиот прогнозер Мишел Л'Оре, резултатите се сè уште во широк опсег.

Дополнителен проблем е т.н. „пролетна прогнозна бариера“, период кога долгорочните прогнози за Ел Нињо често се помалку веродостојни.

Како резултат на тоа, научниците предупредуваат дека ситуацијата би можела да се промени во наредните месеци. Сепак, веќе е јасно дека метеоролозите и истражувачите на климата внимателно ги следат случувањата што би можеле да имаат значителни последици за времето и климата низ целиот свет.