Светските берзи бележат силен пад, а од августовскиот врв се избришани речиси девет билиони долари од пазарната вредност на акциите, објави „Reuters“. Распродажбата ја поттикнуваат сè поголемите сомнежи во исплатливоста на огромните вложувања во вештачка интелигенција, како и очекувањата за натамошно зголемување на каматните стапки во Соединетите Американски Држави.
Особено се погодени азиските пазари, кои ја забележаа најлошата недела од 2020 година. Акциите во Тајван изгубија околу 17 отсто од вредноста за само пет дена, што претставува нивен најголем неделен пад од почетокот на деведесеттите години.

Големи загуби на берзите во Азија и САД
Според податоците на финансиската компанија „LSEG“, кои ги пренесува „Reuters“, тајванскиот пазар изгубил приближно 1,12 билиони долари пазарна капитализација во однос на рекордното ниво достигнато на 6 октомври.
Јапонскиот индекс „Nikkei“ во петокот падна за повеќе од четири отсто, додека јужнокорејскиот „KOSPI“ изгуби повеќе од четири отсто од вредноста.
Распродажбата се прошири и на европските берзи, каде што паневропскиот индекс „STOXX 600“ во текот на претпладнето ослабе за 1,5 отсто.
Силен пад го погоди и Волстрит. Американскиот индекс „S&P 500“ во четвртокот изгуби два отсто, забележувајќи шести последователен ден на пад, што е најдолг таков период од 2024 година.
Индексот „Dow Jones“ потона за 1.101 поен, односно 2,2 отсто, додека технолошкиот „Nasdaq“ изгуби 2,3 отсто.
Негативниот тренд продолжи и во петокот, кога на почетокот на тргувањето „S&P 500“ беше во минус од околу 0,5 отсто, а „Nasdaq“ од околу 1,3 отсто.

Расте стравот од пукање на балонот со вештачката интелигенција
Главната причина за распродажбата е сè поголемата загриженост дека цените на технолошките акции, поттикнати од оптимизмот околу вештачката интелигенција, достигнале нивоа што реалните деловни резултати на компаниите не ги оправдуваат.
Во последните години инвеститорите вложуваа огромни износи во производители на чипови, центри за обработка на податоци и други компании поврзани со развојот на вештачката интелигенција.
Сега сè почесто се поставува прашањето дали тие вложувања можат да ја донесат очекуваната заработка.
Довербата на инвеститорите дополнително ја нарушуваат промените во раководството на „Nvidia“ по заминувањето на долгогодишниот извршен директор Џенсен Хуанг, загриженоста поради задолжувањето на технолошките компании и сè поголемото противење на изградбата на нови центри за обработка на податоци.
Дури ни историското излегување на берза на американската компанија „Anthropic“, која го развива системот за вештачка интелигенција „Claude“, не успеа да го запре падот.
Компанијата во четвртокот прибра околу 81 милијарда долари преку најголемата иницијална јавна понуда на акции во историјата. Нејзините акции на првиот ден од тргувањето пораснаа за околу 17 отсто во однос на цената од јавната понуда, но оптимизмот не се пренесе врз остатокот од технолошкиот сектор.

Инвеститорите стравуваат и од нови зголемувања на каматите
Дополнителен притисок врз пазарите создаваат очекувањата дека американската централна банка би можела повторно да ги зголеми каматните стапки.
Повисоките камати го поскапуваат задолжувањето и ја намалуваат привлечноста на поризичните вложувања, особено акциите на технолошките компании, чија вредност во голема мера се заснова на очекуваната идна заработка.
Распродажбата веќе се прошири и на други пазари. Под притисок се најдоа цените на златото и бакарот, додека инвеститорите пренасочија дел од капиталот во американски државни обврзници.
Аналитичарите предупредуваат дека проблемите би можеле дополнително да се продлабочат доколку падот на технолошките акции предизвика поширока распродажба на финансиски средства.
И покрај големите загуби, светските берзи и понатаму бележат раст во однос на почетокот на годината. Меѓутоа, најновите движења покажуваат дека довербата на инвеститорите во продолжувањето на силниот раст на технолошкиот сектор е сериозно разнишана.
















