[ВИДЕО] Трамп од Кина го придружувал „авионот на судниот ден“: Неговата улога е клучна во најлошите сценарија

Точка

21/11/2026

18:34

201

Големина на фонт

а а а

За време на неодамнешното патување на американскиот претседател Доналд Трамп на Филипините и во Кина, во неговата придружба имало дури три авиони од претседателската флота на американските воздухопловни сили.

Два биле постари модели „VC-25А“, додека третиот бил новиот „VC-25B Bridge“, специјално приспособен авион „Боинг 747“, кој претходно бил во сопственост на Катар.

Меѓутоа, покрај претседателските авиони летал и „E-4B Nightwatch“, еден од клучните елементи на американскиот систем за стратешко командување. Неговото движење било забележано од сервисите за следење летови, што поттикнало прашања зошто бил дел од придружбата.

Сепак, како што пишува специјализираниот портал „The War Zone“, станува збор за вообичаена безбедносна процедура. „E-4B“ со децении ги придружува претседателските патувања, иако во јавноста за него се зборува значително помалку отколку за „Ер форс уан“ (Air Force One).

Според податоците на сервисот „ADS-B Exchange“, авионот со регистарска ознака 73-1676 за време на летот достигнал височина од околу 9.500 метри и се движел со брзина од приближно 1.160 километри на час.

Со оглед на големата оддалеченост меѓу Кина и САД, за враќањето било неопходно да се обезбеди дополнување гориво во воздух. Оваа задача требало да ја извршат американски авиони-танкери за дополнување гориво, распоредени во воените бази во Јапонија и Алјаска.

Интересна сцена била забележана и на руската страна за време на самитот во кинескиот град Шенжен. Новинар на руската државна телевизија „Русија-1“ снимил офицер од придружбата на рускиот претседател Владимир Путин и го прашал дали го носи таканаречениот нуклеарен куфер „Чегет“. Офицерот потврдил дека станува збор токму за тој уред.

„Чегет“ е составен дел од рускиот систем за стратешко командување, кој му овозможува на претседателот да комуницира со воениот врв и да учествува во донесувањето одлуки поврзани со нуклеарните сили. Сличен систем постои и во Соединетите Американски Држави.


Таму, за време на патувањата, претседателот има на располагање специјален комплет комуникациска и командна опрема, познат како „nuclear football“, односно „нуклеарна фудбалска топка“.

За разлика од рускиот „Чегет“, американскиот комплет не бил забележан на јавно достапните фотографии од самитот во Кина.


Американските воздухопловни сили располагаат со четири авиони „E-4B Nightwatch“, а сите се стационирани во воздухопловната база Офут во Небраска. Нивниот официјален назив е Национални воздушни оперативни центри (National Airborne Operations Center – NAOC).

Станува збор за авиони базирани на моделот „Боинг 747-200“. Три од нив биле воведени во употреба во текот на 1970-тите години, тогаш под ознаката „E-4A“, а во текот на следната деценија биле модернизирани според стандардот „E-4B“. Четвртиот авион уште од самиот почеток бил произведен во таа конфигурација.

Во меѓувреме, авионите биле повеќепати надградувани за да одговорат на новите безбедносни и комуникациски барања. Нивната основна цел е да обезбедат американските вооружени сили да можат да продолжат да функционираат дури и во случај САД да бидат погодени од голем воен напад.

Поради тоа, тие располагаат со напредна комуникациска опрема, заштитени се од електромагнетни импулси што настануваат при нуклеарни експлозии, а со дополнување гориво во воздух можат да останат во лет и по неколку дена.

Во случај на нуклеарен конфликт, „E-4B“ би можел да стане команден центар од кој претседателот и воениот врв би продолжиле да управуваат со американските вооружени сили, вклучително и со издавањето наредби поврзани со нуклеарниот арсенал.

Поради важноста на ваквата задача, најмалку еден од четирите авиони постојано е во состојба на готовност.

Податоците за летовите што ги анализирал порталот „The War Zone“ (TWZ) покажуваат дека претседателските авиони на 16 ноември полетале од воздухопловната база Ендрјус во близина на Вашингтон. Приближно во исто време, од базата Офут полетал и еден авион „E-4B“.

Додека Трамп најпрво патувал на Филипините, а потоа во Кина, авионот „Nightwatch“ се упатил кон американската воена база Кадена, на јапонскиот остров Окинава.

Престојот на претседателската флота на Филипините овозможил и ретка глетка. Тамошните набљудувачи успеале да ги фотографираат сите три американски претседателски авиони „Боинг 747“, паркирани еден покрај друг на меѓународниот аеродром „Ниној Акино“ во Манила.


По завршувањето на посетата на Кина, претседателските авиони го започнале враќањето во САД. Кога се приближиле до јапонските острови, од базата Кадена полетал авионот „E-4B“ и го продолжил летот зад нив.

Според објаснувањето на порталот „The War Zone“ (TWZ), ваквиот распоред е дел од стандардниот безбедносен план. Имено, за време на претседателските патувања, авионот „Nightwatch“ по правило не се паркира на истиот аеродром како „Ер форс уан“ (Air Force One).

Наместо тоа, се распоредува на друга безбедна локација, доволно блиску за во случај на потреба брзо да може да ја преземе својата задача, но и доволно оддалечена за да не биде изложен на истите потенцијални закани.

Кога претседателот престојува во пријателска држава, „E-4B“ може да биде оддалечен неколку десетици километри, што овозможува до него брзо да се стигне со претседателскиот хеликоптер „Марин уан“ (Marine One). На дестинации што се сметаат за безбедносно почувствителни, авионот може да биде стациониран и значително подалеку, но сепак во рамките на истиот регион.


Ваквиот начин на распоредување обезбедува дополнителна можност за евакуација на претседателот, но и алтернативен команден центар во случај „Ер форс уан“ или инфраструктурата на земјата да станат недостапни.

Притоа, „E-4B“ не мора нужно да биде во воздух за да ја извршува својата функција. Неговите комуникациски системи можат да се користат и додека авионот се наоѓа на земја, односно додека е паркиран во воена база.

Улогата на „E-4B“, познат и како „авион на судниот ден“, не се сведува само на придружување на претседателот за време на патувањата во странство. Неговите можности се дел од американските планови за обезбедување континуитет на власта и командувањето во случај на големи катастрофи, терористички напади или војна.

Еден од најпознатите примери за неговата употреба се случил на 11 септември 2001 година, по терористичките напади врз Њујорк и Вашингтон.

Тогашниот американски претседател Џорџ В. Буш се наоѓал во авионот „Ер форс уан“, а меѓу опциите што се разгледувале било и неговото префрлање во „E-4B“.

Буш на крајот не се одлучил на таков чекор, но еден авион „Nightwatch“ сепак полетал и извесно време кружел над Вашингтон.