Белата куќа ја потврди првата планирана заедничка средба на Доналд Трамп, Владимир Путин и Си Џинпинг, но со важна порака за темите на разговор: американскиот претседател сака да зборува за намалување на нуклеарното оружје и за Иран. Според висок американски претставник, Украина не е предвидена како тема на трилатералниот состанок.

Најавата е дадена во петокот, 13 ноември, на телефонски брифинг со новинари. Средбата е планирана за четврток, 19 ноември во Шенжен, на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (АПЕК). Значи, станува збор за потврдена најава за идната недела, а не за веќе одржан самит.

Помошничката портпаролка Оливија Вејлс ја најавила нуклеарната тема, пренесува Анадолу. Истовремено, американски претставник предупредил дека Вашингтон не очекува договор од оваа средба.

Доналд Трамп и Си Џинпинг на 8 јули 2017 година. Архивска фотографија: Белата куќа / Шила Крегхед, јавен домен.

Украина на посебен дипломатски колосек

Објаснувањето на американската страна е дека разговорите за Украина се водат одделно со Москва и Киев, а Кина не е дел од тој процес. Како што пренесува АФП, Трамп планира да ја отвори темата за Иран, но не се очекува да разговара за руската војна во Украина во овој формат.

Ова е најавена американска агенда, а не заедничко соопштение на тројцата лидери за однапред усогласени заклучоци. Вашингтон не најавува ниту посебна средба меѓу Трамп и Путин. Пред трилатералниот разговор е предвидена билатерална средба и работен ручек на Трамп со Си.

Зошто нуклеарното оружје ја прави средбата важна

АП потсетува дека последниот американско-руски договор за ограничување на стратешкото нуклеарно оружје, „Нов СТАРТ“, истече во февруари годинава. Трамп сака нов договор што би ја вклучил и Кина, но Пекинг досега покажува мал интерес за таков формат, со оглед на многу помалиот кинески арсенал во споредба со американскиот и рускиот.

Доналд Трамп и Владимир Путин на 16 јули 2018 година во Хелсинки. Архивска фотографија: Белата куќа / Шила Крегхед, јавен домен.

За контекст, официјалната архивска снимка подолу е од заедничката прес-конференција на Трамп и Путин во Хелсинки на 16 јули 2018 година. Таа ги прикажува нивните тогашни билатерални разговори и не е снимка од најавениот состанок во Кина.

Што може да се очекува

Непосредната важност на средбата е во отворањето директен разговор меѓу лидерите на трите нуклеарни сили. Но најава за разговор не значи постигнат договор: останува нејасно колку Москва и Пекинг се подготвени да ја прифатат американската замисла за намалување на арсеналите.

За европската безбедност клучно ќе биде што навистина ќе биде договорено и како ќе продолжат одделните преговори за Украина. Засега нема основа да се тврди дека тројцата лидери веќе одлучиле за иднината на Киев или за нова поделба на Европа.