Кога ќе се земат предвид егзистенцијалната сигурност, достапноста на образованието, пазарот на трудот, условите за домување и квалитетот на секојдневниот живот, одговорот се повторува во речиси сите сериозни меѓународни анализи. Данска веќе со години се наоѓа на самиот врв или многу блиску до него.

Според податоците на ОЕЦД и Евростат, Данска е една од ретките европски земји во кои младите во просек рано стануваат финансиски независни, најчесто на возраст меѓу 18 и 21 година. Причината не лежи во семејните односи, туку во системот кој им овозможува на младите реален почеток на самостоен живот.

Студентите имаат право на државна стипендија, позната како „СУ“, која се исплаќа месечно и не претставува кредит. Висината на стипендијата овозможува покривање на основните трошоци, додека студентската работа е широко распространета, легална и добро платена.

Образованието во Данска е бесплатно, вклучително и универзитетското, а врз младите не се врши притисок веднаш да знаат со што ќе се занимаваат до крајот на животот. Промената на студиите или паузата во образованието не се проследени со општествена стигма. Токму тоа ја издвојува Данска како земја во која младоста не се доживува како проблем што треба што побрзо да се „реши“, туку како период на развој.

На пазарот на трудот, разликите меѓу почетните и повисоките плати се значително помали отколку во поголемиот дел од Европа. Практикантската работа најчесто е платена, договорите се транспарентни, а отказот не значи и социјален пад. Данскиот модел, кој често се нарекува „флексигурност“, комбинира лесно вработување и отпуштање со силна социјална заштита. Младите работници знаат дека во случај на губење на работното место нема да останат без приходи, здравствена заштита или можност за преквалификација.

Кога станува збор за секојдневниот живот, Данска постојано постигнува високи резултати во истражувањата за квалитетот на животот. Градовите се безбедни, јавниот превоз е сигурен, работното време е јасно дефинирано, а културата на рамнотежа меѓу приватниот и професионалниот живот не е само празна фраза. Според Светскиот извештај за среќа (World Happiness Report), Данска веќе со години се наоѓа меѓу трите најсреќни земји во светот, а младите во анкетите особено го истакнуваат чувството на стабилност и отсуството на егзистенцијален страв.

Секако, Данска не е совршена. Високите даноци и скапото домување, особено во Копенхаген, претставуваат реални предизвици. Сепак, разликата е во тоа што високите даноци носат видливи придобивки, а високите трошоци не ја загрозуваат основната сигурност.

Земји кои се приближуваат до данскиот модел

Иако Данска често го зазема првото место, неколку други земји редовно се наоѓаат на врвот кога станува збор за квалитетот на животот на младите.

Холандија е особено привлечна за младите кои сакаат меѓународна кариера. Англискиот јазик е широко прифатен, пазарот на трудот е флексибилен, а општеството е отворено и толерантно. Главен проблем останува недостигот на станови во големите градови, поради што кириите се високи.

Шведска нуди сличен социјален модел како Данска, но со нешто побавно вклучување на младите на пазарот на трудот и поголема бирократија. Сепак, безбедноста, образованието и социјалната заштита остануваат на многу високо ниво.

Швајцарија се издвојува по платите, кои се меѓу највисоките во Европа. За младите кои рано ја започнуваат својата професионална кариера и се подготвени за интензивно темпо на работа, таа претставува исклучителна можност. Меѓутоа, високите трошоци за живот и општествениот притисок за постигнување успех ја прават помалку погодна за оние кои сè уште го бараат својот професионален идентитет.