Долго време се веруваше дека мастите во исхраната се штетни. Трендот на диети со малку масти и долгогодишните совети за избегнување на маснотиите создадоа впечаток дека треба да се внесуваат што е можно помалку. Но, мозокот е орган кој се состои од околу 60 проценти масти, а тие му се неопходни за изградба на клетките и пренос на нервните сигнали. Иако прекумерниот внес на масти не е добар за здравјето, ниту нивниот премал внес не е без последици, пишува „EatingWell“.
Не сите масти се исти, особено кога станува збор за здравјето на мозокот. „На мозокот му се потребни незаситени масти, додека внесот на заситени и транс-масти треба да биде ограничен“, објаснува докторката Келиан Ниотис. Нутриционистката Меги Мун додава дека мастите треба да сочинуваат 20 до 35 проценти од дневниот внес на калории, при што најголемиот дел треба да доаѓа од незаситени извори, како што се омега-3 масните киселини.
Послаба концентрација
Мастите не се само извор на енергија, туку и важен дел од структурата на мозокот. Кога ги нема доволно, комуникацијата меѓу нервните клетки станува помалку ефикасна, па може да ослабат концентрацијата, донесувањето одлуки и решавањето проблеми. Особено е важен доволниот внес на омега-3 масните киселини DHA, EPA и ALA, кои телото не може самостојно да ги произведе.
Проблеми со помнењето
Премалиот внес на здрави масти може да влијае и врз помнењето, особено врз присетувањето на секојдневните настани. „Кога нема доволно есенцијални масни киселини, клетките во хипокампусот, делот од мозокот задолжен за помнењето, функционираат послабо“, вели Мун. На долг рок, исхраната богата со незаситени масти може да помогне во зачувувањето на когнитивните способности.
Промени во расположението
Здравите масти се важни и за расположението, бидејќи влијаат врз воспалителните процеси и функционирањето на мозокот. Покрај тоа, тие се неопходни за апсорпција на витаминот Д и другите хранливи материи што учествуваат во создавањето на серотонин, еден од клучните невротрансмитери поврзани со расположението.
Поголем ризик од деменција
Изборот на масти во исхраната може да влијае и врз ризикот од когнитивно опаѓање. Омега-3 масните киселини помагаат во намалување на воспаленијата, намалување на триглицеридите и зачувување на здравјето на срцето и крвните садови, што истовремено придонесува за подобро снабдување на мозокот со крв и може да го намали ризикот од деменција.
Најдобри извори на здрави масти
Намирниците што се препорачуваат како дел од „MIND“ исхраната, која ги комбинира медитеранската и „DASH“ диетата, се особено корисни за здравјето на мозокот. Меѓу најдобрите извори на здрави масти е масната риба, како што се лососот, скушата и сардините, богати со омега-3 масни киселини. Се препорачува да се консумира најмалку еднаш неделно.
Добар растителен извор на омега-3 масни киселини и јод се алгите, додека екстра девственото маслиново масло е богато со мононезаситени масти и антиоксиданси, па затоа е добар избор за секојдневно готвење.
Оревите содржат ALA омега-3 масна киселина, а нивната консумација се поврзува со подобро краткорочно помнење. Чија и лененото семе исто така се одличен растителен извор на омега-3 масни киселини, особено за луѓето кои не јадат риба.
Авокадото е богато со мононезаситени масти, кои придонесуваат за здрав проток на крв во мозокот. Семките од перила се нешто помалку познати, но претставуваат исклучително богат растителен извор на ALA омега-3 масни киселини.
На мозокот му се потребни здрави масти
На мозокот му се потребни здрави, незаситени масти за да функционира нормално. Доволниот внес на омега-3 масни киселини може да помогне во зачувувањето на концентрацијата, помнењето и расположението, а на долг рок и да го намали ризикот од когнитивно опаѓање. Затоа е добро во исхраната редовно да се вклучуваат масна риба, маслиново масло, јаткасти плодови, семки и авокадо.
