Дипломати: НАТО основа банка за оружје

Макфакс

03/07/2026

08:50

192

Големина на фонт

а а а

На претстојниот самит на НАТО во Анкара, Канада ќе ја предложи иницијативата за основање нова меѓународна финансиска институција која ќе ги финансира одбранбените и безбедносните проекти на сојузничките земји, со цел зајакнување на воените капацитети во алијансата.

На претстојниот самит на НАТО во Анкара, Канада планира да презентира иницијатива за основање нова меѓународна кредитна институција која би ги финансирала одбранбените и безбедносните проекти на сојузничките земји.

Според западните агенции, станува збор за Банка за одбрана, безбедност и отпорност, чиј финансиски капацитет би можел да достигне околу 133 милијарди долари. Средствата би се користеле за доделување кредити под поповолни услови на земјите и компаниите кои учествуваат во развојот на воената индустрија, набавката на опрема и зајакнувањето на одбранбените капацитети.

Се очекува канадскиот премиер Марк Карни да ја презентира иницијативата на состанокот на шефовите на држави и влади на НАТО во Турција. Првичниот придонес на Канада треба да изнесува околу 1,7 милијарди долари, додека околу десет земји би се придружиле на проектот во првата фаза.

Вкупно, до 19 земји би можеле да бидат меѓу основачите на новата финансиска структура, а според сегашните планови, до 40 земји би можеле да ги користат услугите на банката. Седиштето на институцијата би било во Канада, во еден од поголемите градови, додека европското претставништво, според претходните најави, треба да биде во Луксембург.

Иако иницијативата е претставена како обид за забрзување на финансирањето на одбранбените програми и зголемување на капацитетот на воената индустрија, нејзиното формирање сè уште не е сигурно. Статутот на новата институција би требало да помине низ процедури во националните парламенти, поради што се проценува дека целиот процес би можел да трае со месеци.

Според дипломатски извори, некои членки на НАТО засега покажуваат резерви во врска со овој план. Велика Британија и Холандија даваат приоритет на сопствениот механизам за финансирање, додека Германија учествуваше претпазливо во разговорите, без јасна обврска да биде меѓу основачите.

Претставниците на командата на алијансата пред самитот во Анкара ги повикаа сојузниците да ги забрзаат инвестициите во воени капацитети, производство на оружје и инфраструктура неопходни за долгорочната безбедносна политика на блокот.

Самитот на НАТО ќе се одржи на 7 и 8 јули во турската престолнина.