Австралиски истражувачи откриле поврзаност меѓу полошиот сон во раното детство и развојот на аутистични карактеристики подоцна во животот.
Според студијата, бебињата кои спијат помалку или имаат полош квалитет на сон имаат поголем ризик од појава на аутистични карактеристики, а кај дел од децата подоцна може да биде поставена и дијагноза од аутистичниот спектар.
Како што наведува „Autism Research Institute“, аутизмот е невроразвојна состојба која првенствено се однесува на разлики во социјалната комуникација, како и на обрасци на ограничени и повторливи интереси и однесувања.
Истражувачите потсетија дека аутизмот погодува до 3,2 отсто од децата во Австралија, што е слично на стапките во Соединетите Американски Држави и Англија. Во 2016 година, ова нарушување било најголема причина за инвалидитет кај децата помлади од пет години во Австралија.
Истражувањето, објавено во списанието „Archives of Disease in Childhood“, следело повеќе од 1.000 парови мајка – бебе, анализирајќи ги обрасците на спиење на возраст од шест и 12 месеци.
Потоа истражувачите ги проценувале аутистичните карактеристики кај децата на возраст од две и четири години, врз основа на извештаи од родителите.
Кога децата наполниле 12 години, кај 64 од нив веќе била поставена дијагноза аутизам.
Резултатите покажале јасна поврзаност: бебињата со полош сон имале поголема веројатност подоцна да покажат аутистични карактеристики или да добијат дијагноза аутизам.
На возраст од шест месеци, секој дополнителен час ноќен сон бил поврзан со 4,5 отсто помал ризик од развој на аутистични карактеристики на возраст од две и четири години, како и со 22 отсто помала веројатност за дијагноза аутизам до 12 годишна возраст. Спротивно на тоа, на возраст од 12 месеци, бебињата на кои им требало подолго време да заспијат — секое зголемување од пет минути на латенцијата на сонот, односно времето од легнување до заспивање — покажувале 1,5 отсто повисоко ниво на аутистични карактеристики и 7,7 отсто поголема веројатност за подоцнежна дијагноза.
Авторите на студијата порачаа: „Нашите наоди сугерираат дека обрасците на спиење во раното детство, особено ноќниот сон, можат да служат како рани показатели за аутизам, овозможувајќи порано откривање и интервенција, вклучително и поддршка насочена кон сонот“.
Иако аутизмот може сигурно да се дијагностицира до 24-от месец од животот, кај многу деца во Австралија дијагнозата се поставува значително подоцна, во просек околу 45-от месец, со што се пропушта важен период за рани интервенции.
Поради тоа, истражувачите сè повеќе се залагаат за повеќеметодски, долгорочни скрининзи што вклучуваат повеќе мерења со текот на времето, наместо потпирање на поединечни процени во одредени моменти.
Студијата наведува дека податоците што ги даваат родителите за спиењето, како што се времетраењето на ноќниот сон и времето потребно за заспивање, би можеле да бидат корисен додаток на овие пристапи.
Исто така, било утврдено дека 42 отсто од децата кај кои подоцна бил дијагностициран аутизам користеле мелатонин во претходниот период, што укажува на обидите на родителите да ги ублажат проблемите со спиењето.
Аутизмот е состојба што може да се манифестира во различни облици и бара различни нивоа на поддршка, а се поврзува и со одредени здравствени предизвици и со понизок очекуван животен век.
Експертите нагласуваат дека раната дијагностика и навремените, научно засновани интервенции се клучни за подобри исходи, како и дека е важно да се унапредат системите за поддршка за децата навреме да ја добијат потребната помош.
