Според податоците на Евростат за 2025 година, БДП по жител според СКМ се движел од 68 во Бугарија и Грција до 239 во Луксембург, при што просекот на ЕУ е поставен на индекс од 100. Ова значи дека Луксембург и Ирска, која е на второ место со индекс од 237, имаат највисок БДП по жител, дури 139 и 137 проценти над просекот на Унијата, соодветно. Од друга страна, во Бугарија и Грција е 32 проценти под просекот.

Освен овие два истакнати примери, Холандија (134 проценти од просекот на ЕУ), Данска (127 проценти) и Австрија (117 проценти), исто така, имаат висок животен стандард. Германија и Белгија (и двете 115 проценти), Шведска и Малта (и двете 110 проценти) и Финска (101 процент) се, исто така, над просекот на ЕУ.

Меѓу четирите најголеми економии во ЕУ, само Германија има БДП по глава на жител според СКМ над просекот на ЕУ (115). Франција е блиску до просекот со индекс од 98, по што следува Италија со 96. Шпанија е на најниско ниво меѓу нив, со 92 проценти од просекот на ЕУ.

Осум земји-членки бележат БДП по глава на жител што е најмалку 20 проценти под просекот на ЕУ. Хрватска е во оваа група, со 78 проценти од просекот на ЕУ. Латвија (71 процент), Словачка (75 проценти) и Унгарија (76 проценти) се полоши од Хрватска. Романија и Естонија се малку подобри (и двете 79 проценти). На самото дно на скалата, заедно со гореспоменатите Бугарија и Грција, се Полска и Португалија со 81 процент од просекот на ЕУ.

Зошто се издвојуваат Луксембург и Ирска?

Високите бројки за Луксембург и Ирска треба да се земат со резерва. Евростат забележува дека Луксембург има голем број странски работници кои придонесуваат кон неговиот БДП, но не се сметаат за жители во пресметката по глава на жител.

Во случајот со Ирска, исклучително високиот БДП по глава на жител делумно се должи на присуството на големи мултинационални компании кои поседуваат интелектуална сопственост во земјата. Договорното производство поврзано со овие средства е вклучено во БДП, додека голем дел од генерираните приходи се враќаат на крајните сопственици на компаниите во странство.

Колку е ова во евра?

Изразено во евра и прилагодено според стандардите за куповна моќ, просечниот БДП по глава на жител во ЕУ изнесувал околу 41.600 евра во 2025 година. Опсегот се движел од 28.300 евра во Бугарија до 99.300 евра во Луксембург.

Покрај Луксембург и Ирска, Холандија (55.600 евра) и Данска (52.800 евра) имале БДП по глава на жител над 50.000 евра. Во Германија, бројката била 47.900 евра, а во Франција 40.700 евра.

Секој трет граѓанин на ЕУ живее над просекот

Општо земено, земјите од Источна Европа имаат најнизок БДП по глава на жител, додека западните и северните членки на ЕУ имаат највисок. Според Евростат, разликите меѓу земјите произлегуваат од фактори како што се продуктивноста на трудот и интензитетот на вработеноста.

Во 2025 година, само 10 од 27-те земји на ЕУ биле над просекот, а тие сочинуваат околу 34 проценти од вкупното население. Ова значи дека секој трет граѓанин на ЕУ живее во земја со БДП по глава на жител над просекот, што укажува на значителни нееднаквости во рамките на Унијата.

Земјите кандидати далеку под просекот

Според податоците за 2024 година, земјите кандидати за членство во ЕУ имаат значително помал БДП по глава на жител. Тој е само 35 проценти од просекот на ЕУ во Босна и Херцеговина, 42 проценти во Албанија и Северна Македонија, 52 проценти во Србија, 53 проценти во Црна Гора и 72 проценти во Турција.

Обединетото Кралство е блиску до просекот на ЕУ од 99 проценти, додека земјите на ЕФТА имаат значително повисоки вредности: Норвешка (160 проценти), Швајцарија (151 процент) и Исланд (131 процент). Сепак, треба да се напомене дека реалната индивидуална потрошувачка по глава на жител е подобар показател за материјалната благосостојба на домаќинствата, а разликите се помалку изразени според оваа мерка.