Унгарскиот премиер Виктор Орбан нема да им недостига на повеќето европски лидери ако ги изгуби изборите на 12 април откако блокираше клучни политики како што е виталната помош за Украина, но не се очекува неговиот ривал целосно да го промени пристапот на Будимпешта кон Европа ако победи.
Повеќето анкети на јавното мислење сугерираат дека националистичката партија Фидес на Орбан, која е на власт од 2010 година, би можела да изгуби од Тиса, централно-десничарската партија на Петер Маѓар.
Орбан, кој одржува пријателски врски со рускиот претседател Владимир Путин и е близок сојузник на американскиот претседател Доналд Трамп, честопати ги налутуваше партнерите од ЕУ и неодамна блокираше заем од 90 милијарди евра за Украина. „Ова беше последната капка“, рече еден дипломат од ЕУ. „Од наша страна, надежта дека ќе го вразумиме Орбан е исчезната“, додаде тој.
Ако Орбан ја изгуби власта, дипломатите од неколку влади на ЕУ се надеваат дека блокадата на политиките на Унгарија, почнувајќи од заеми за Украина до санкции против Русија и насилни израелски доселеници, ќе заврши.
Ако Орбан победи и продолжи да го користи своето право на вето, некои функционери очекуваат зголемување на притисокот за маргинализирање на Унгарија. „Се чини дека ‘повеќе од истото’ веќе не е опција за поголемиот дел земји од ЕУ“, изјави за Ројтерс поранешниот латвиски премиер Крисјанис Каринс, кој со години седеше на маса со Орбан на самитите на ЕУ.
„Ако Орбан остане, ќе мора да го промениме начинот на кој работиме“, додаде висок европски функционер. Портпаролот на унгарската влада не одговори на барањето за коментар од Ројтерс.
Ројтерс разговараше со повеќе од десетина сегашни и поранешни функционери запознаени со европско-унгарските односи за импликациите од изборите следниот месец за Европската Унија. Зборувајќи под услов на анонимност за да разговараат за внатрешната политика во земјата-членка, многумина отворено го изразија своето незадоволство од Орбан.
„Мислам дека сите се надеваат дека Орбан ќе изгуби“, рече друг дипломат од ЕУ.
Европските функционери долго време се загрижени за ерозијата на демократските норми во Унгарија, бидејќи Орбан ја консолидираше извршната власт, ги ограничи медиумските слободи и активностите на невладините организации и водеше кампањи за омаловажување на Европската Унија и нејзините политики.
Орбан ги негира обвинувањата за пад на демократијата, претставувајќи се себеси како бранител на традиционалните христијански вредности на Европа против отуѓената либерална елита.
Но, блиските врски на владата на Орбан со Кремљ, дури и по руската инвазија на Украина во 2012 година, го продлабочија јазот меѓу Будимпешта и многу западни престолнини.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц минатата недела изјави дека ветото на Орбан за заем за Украина е чин на „груба нелојалност“ што ја оштетил репутацијата и способноста на ЕУ да дејствува.
Иако многумина во Брисел се надеваат на нова ера во односите со Будимпешта ако победи Тиса, постојат и предупредувања. Вера Јурова, поранешна заменик-шефица на Европската комисија, изјави за Ројтерс дека победата на опозицијата би „вратила шанса за единство по основните безбедносни прашања“ во блокот од 27 члена.
Но, Маѓар, запаметен во Брисел како тежок преговарач кога беше унгарски дипломат, сè уште би бил меѓу најскептичните гласови за миграцијата и можноста Украина да се приклучи на Европската Унија, велат официјални лица.
„Имам многу малку илузии за погледот на светот на Маѓар. Треба да бидеме внимателни да не очекуваме премногу“, рече трет дипломат од ЕУ. „Разликата ќе биде повеќе во тон отколку во суштина“, додаде тој. „Маѓар доаѓа од истото политичко семејство (како Орбан), никој не очекува револуција“, рече четврти дипломат.
