Според медиумите, веќе има доставувачи кои се подготвени да им платат на регистрираните „курири“ помеѓу 450 и 900 евра месечно, или дури и една третина од дневната плата, за да можат да работат преку договор. На овој начин, оние кои веќе имаат друга работа формално го задржуваат својот статус на возачи на доставувачи и го „изнајмуваат“ своето место на невработените. Платформата потврди сознание за таквата практика и најави мерки за нејзино сузбивање.

Недостаток на работници - но не во сите професии

Борбата за работни места за испорака е само дел од поширокиот проблем на финскиот пазар на трудот. Проценките велат дека околу 300.000 луѓе се без работа, додека во исто време недостасуваат експерти во одредени области - ИТ секторот, здравството, зелената транзиција и други висококвалификувани занимања. Овие позиции често не можат да бидат пополнети од постојните баратели на работа.

Најголемиот број невработени се лица со средно образование, но и високообразован кадар, особено социолози и економисти.

Рекорден број на невработени дипломирани студенти

Примерот на Мика Алхопура од Турку го покажува обемот на проблемот. Откако неговиот договор на определено време во градската администрација не бил продолжен, тој испратил десетици апликации и добил само две покани за интервју.

Статистиката на синдикатот Акава покажува дека во декември минатата година, повеќе од 50.000 високообразовани луѓе биле без работа, најмногу во овој век. Трендот, предупредуваат експертите, не покажува знаци на забавување.

Дигитализацијата и вештачката интелигенција го менуваат пазарот

Експертите проценуваат дека пазарот на трудот поминува низ длабока структурна трансформација, под влијание на дигитализацијата, автоматизацијата и развојот на вештачката интелигенција. Бројот на невработени лица со високо образование расте побрзо отколку кај луѓето со пониско ниво на образование.

Дополнителен проблем е недостатокот на работно искуство. Меѓу невработените под 30 години, дури 27.000 не работеле ниту еден ден, што претставува речиси една десетина од вкупниот број невработени.

Економијата забави, пазарот на трудот нагло се влоши

Иако Финска има еден од најдобрите образовни системи во светот, а земјата е прогласена за најсреќна осум години по ред, економијата закрепнувала побавно од пандемијата отколку остатокот од еврозоната. До 2023 година, индикаторите биле блиску до европскиот просек, но потоа дошло до нагло влошување - пазарот на трудот се распаднал на краток рок, а невработеноста почнала брзо да расте.

Прекинот на трговијата со Русија дополнително влијаел врз економијата

Падот на активноста бил под влијание и наглото намалување на трговијата со Русија по инвазијата на Украина. Додека во 2013 година дури 9,6 проценти од финскиот извоз завршил во Русија, до 2024 година тој удел се намалил на само 0,4 проценти.

Повеќе пензионери и имигранти на пазарот на трудот

Пензионерите кои сакаат дополнителна работа сè повеќе аплицираат на пазарот на трудот бидејќи пензиите не ги покриваат трошоците за живот, додека во исто време уделот на имигрантите во работоспособна возраст расте. Нивниот удел во работната сила се зголемил од шест проценти во 2018 година на околу 11 проценти во 2024 година.

Работните места за достава на храна речиси целосно им се препуштени на имигрантите. Како што наведува еден од доставувачите, „човек мора да се запраша зошто ниеден Финец не ја работи оваа работа - затоа што е навистина лошо“.

Општество со високи плати без „средно решение“

За разлика од некои други европски земји, во Финска нема многу ниско платени работни места со ниска додадена вредност, бидејќи колективните договори поставуваат релативно високи стандарди за плати. Значи, едноставно кажано, или имате стабилна и добро платена работа - или сте невработени, додека опциите за транзиција се многу малку.