Кој бил светска сила пред половина век, а кој е денес? Глобалната економска мапа „роди“ нови гиганти

Точка

12/02/2026

21:36

816

Големина на фонт

а а а

Глобалната економска мапа од 1980 и 2025 година се разликува по државите кои во два различни периоди се нашле на листата на највисоко рангирани по БДП.

Во текот на последните четири децении, глобалниот економски пејзаж поминал низ значајни промени. Додека некои земји ја задржале својата традиционална доминација, други од релативна анонимност се пробиле меѓу најголемите светски економии.


Податоците користени за оваа анализа која го следи движењето на најголемите светски економии од 1980 до 2025 година, преземени се од извештајот од Меѓународниот монетарен фонд – „World Economic Outlook“ (октомври 2025 година). БДП е прикажан во тековните американски долари и не е приспособен на инфлацијата.

САД го зазема првото место во текот на целиот набљудувачки период. Во 1980 година, американски БДП изнесувал приближно 2,9 билиони долари, додека пак во 2025 година достигнал над 30 билиони долари, значајно над сите останати економии.

📈 1980 година – топ 15 светски економии по БДП

💲 САД – 2.857;
💲 Јапонија – 1.293;
💲 Германија – 857;
💲 Франција – 695;
💲 Обединето Кралство – 605;
💲 Италија – 480;
💲 Кина – 304;
💲 Канада – 276;
💲 Мексико – 242;
💲 Аргентина – 234;
💲 Шпанија – 231;
💲 Холандија – 194;
💲 Индија – 186;
💲 Саудиска Арабија – 165.


Оваа долгогодишна доминација на САД е резултат на комбинацијата фактори, вклучувајќи го и технолошкото лидерство, развиените пазари на капиталот, моќната домашна побарувачка и глобална улога на американскиот долар.

📈 2025 година – топ 15 светски економии по БДП

💲 САД – 30.000;
💲 Кина – 19.399;
💲 Германија – 5.014;
💲 Јапонија – 4.280;
💲 Индија – 4.125;
💲 Обединето Кралство – 3.959;
💲 Франција – 3.362;
💲 Италија – 2.544;
💲 Руска Федерација – 2.541;
💲 Канада – 2.284;
💲 Бразил – 2.257;
💲 Шпанија – 1.891;
💲 Мексико – 1.863;
💲 Република Кореја – 1.859.


📈 Историски раст на Кина

Најдраматичната промена на ранг-листата секако дека е Кина. Во 1980 година БДП-то на Кина било малку повеќе од 300 милијарди долари, далеку под петте најголеми светски економии.

До 2010 година Кина ја престигнала Јапонија и станала втора најголема економија на светот, а процените за 2025 година покажуваат БДП од речиси 19,4 билиони долари. Овој импресивен раст поттикнат е со брзината на индустријализацијата, растот на предизвиците, урбанизацијата и масивните инфраструктурни вложувања.

📉 Стагнација на Јапонија и стабилност на Европа

Јапонија во текот на 1980 и 1990 била втора најголема економија на светот, достигнувајќи го врвот кон средината на 1990-те. Бавниот економски раст и демографските предизвици довеле до нејзин пад на четвртото место до 2025 година.

Европските економии, вклучувајќи ги Германија, Обединетото Кралство и Франција, останале стабилни на врвот на глобалната листа. Иако нивниот раст не бил толку брз како во Кина, овие земји и натаму имаат значајна улога во меѓународната трговија и финансии.


📈 Раст на пазарите во развој

Покрај Кина, неколку пазари во развој се искачиле на ранг-листата на најголеми економии. Индија постепено напредувала и до 2025 година станала една од петте водечки светски економии.

Истовремено, економиите како Индонезија, Турција и Саудиска Арабија добиле на значење благодарение на растот и диверзификацијата.

Од друга страна, некои економии кои биле високо рангирани во 1980-те години, вклучувајќи ги Италија и Аргентина, изгубиле дел од своите релативни позиции во однос на брзорастечките конкуренти.