Застапниците тврдат дека голтка масло наутро ја поттикнува дигестијата, ги намалува воспалителните процеси и го штити здравјето на срцето. Но дали станува збор за проверена навика или за уште еден интернет-хир?

Екстра девствено или обично маслиново масло

За воопшто да се зборува за можни ефекти, клучно е да се разјасни за кој вид маслиново масло станува збор – детаљ што често се занемарува во интернет-дискусиите. Нутриционистката Рианон Ламберт истакнува дека разликата е значајна.

„Важно е да се разликува екстра девственото маслиново масло (ЕДММ) од стандардното, рафинирано маслиново масло. ЕДММ се добива со ладно цедење и минимална обработка, поради што ги задржува природните растителни соединенија – полифенолите – како и здравите мононезаситени масти“, објаснува таа.

Рафинираното маслиново масло, додава, минува низ поинтензивна обработка при која голем дел од овие корисни соединенија се отстрануваат. Иако затоа е посоодветно за готвење на високи температури и има свое место во балансираната исхрана, виралните трендови се однесуваат исклучиво на екстра девственото масло, бидејќи токму тоа содржи повеќе полифеноли. Не е случајно што со векови претставува основа на медитеранската исхрана.

Ламберт појаснува дека полифенолите делуваат како антиоксиданси и можат да придонесат за регулирање на воспалителните процеси и здравјето на срцето – но само кога се консумираат како дел од целокупниот режим на исхрана. „На социјалните мрежи тоа се поедностави до идејата дека пиењето ’чашка‘ масло ги максимизира ефектите, особено кога станува збор за здравјето на цревата или намалувањето воспаленија. Но таквиот пристап нема научна основа“, предупредува таа.

Според неа, истражувањата што ги потврдуваат придобивките од екстра девственото маслиново масло го разгледуваат како дел од целокупен начин на исхрана. „Токму комбинацијата од здрави масти, полифеноли и разновидна растителна храна се поврзува со позитивни ефекти врз здравјето, а не консумирањето масло на празен стомак. Иако нема ништо штетно во земање мала количина ЕДММ самостојно, нема ни докази дека тоа носи дополнителни придобивки во споредба со консумирање со оброк“, нагласува.

Дали маслиновото масло навистина има „лековити“ својства?

Инфлуенсерите маслиновото масло често го претставуваат како речиси чудотворен лек – средство против воспаленија, клуч за здрави црева и решение за надуеност веќе по една недела. Но експертите се далеку повнимателни.

„Екстра девственото маслиново масло содржи мононезаситени масти и полифеноли кои можат да придонесат за здравјето на срцето и нормалните воспалителни процеси, но само кога се дел од балансирана исхрана“, вели Lambert. „Маслиновото масло треба да се гледа како хранлива намирница, а не како лек или нешто со исцелителни својства. Неговите ефекти се гледаат долгорочно, преку навиките во исхраната, а не како резултат на една намирница. Не постои ’суперхрана‘ – пресуден е вкупниот квалитет на исхраната.“

Што се случува во организмот?

Ако некој сепак реши да го испроба овој тренд, треба да има предвид дека маслиновото масло е многу калорично – една лажица содржи околу 120 калории. Пиењето поголеми количини може значително да го зголеми енергетскиот внес без чувство на ситост што доаѓа со цврста храна.

„Мастите од маслиновото масло во организмот служат како извор на енергија, додека полифенолите делуваат како антиоксиданси што можат да помогнат во намалување на оксидативниот стрес и да ги поддржат процесите важни за здравјето на срцето“, објаснува Ламберт. Таа додава дека понови истражувања упатуваат на скромен, но позитивен ефект на полифенолите врз здравјето на цревата.

„Сепак, маслиновото масло останува енергетски густа намирница. Кога се консумира со оброк, дополнителна предност е што помага во апсорпцијата на витамини растворливи во масти, како витамините A, D, E и K, од другите намирници“, истакнува таа.

Подобра алтернатива на виралниот тренд

За оние на кои идејата за пиење масло наутро не им звучи привлечно – или разумно – постои далеку подобар и научно поткрепен пристап.

„Маслиновото масло е најкорисно да се користи онака како што се користело со векови: како дел од балансирани оброци богати со зеленчук, интегрални житарки, мешунки и друга храна богата со влакна“, заклучува Ламберт.

Прелевање маслиново масло врз салати, печен зеленчук, леќа, грав или интегрални житарки овозможува да се искористат не само неговите здрави масти и полифеноли, туку и нутритивната вредност на целиот оброк. „Таквата комбинација најверно го одразува медитеранскиот начин на исхрана – и токму со него се поврзани вистинските здравствени придобивки“, порачува таа.