Податоците од модел со висока резолуција откриваат распад на поларната циркулација, што би требало да ослободи арктички воздух низ Северна Америка и Европа, пишува „Severe Weather Europe“.

Чуварот на студот над половите

Поларниот вител, поедноставено кажано е голема циклонална циркулација на воздух што во текот на зимата се формира високо над поларните подрачја. Можеме да го замислиме како ѕид што се протега од површината до стратосферата, на височина од над 50 километри, задржувајќи го во себе најстудениот поларен воздух. Кога поларниот вител е силен и стабилен, тој го држи тој студ „заробен“ на север, што резултира со поблаги временски услови за поголем дел од Соединетите Држави и Европа.

Меѓутоа, кога вителот ќе ослабе, ќе се наруши или целосно ќе се урне, тој повеќе не може да го задржува студениот воздух. Тогаш студените воздушни маси полесно продираат кон југ, носејќи вистински зимски услови во САД, Канада и Европа. Таквото нарушување најчесто е поттикнато од нагло зголемување на температурата и притисокот во стратосферата – феномен познат како ненадејно стратосферско затоплување (SSW).

Краткотрајно зајакнување пред нарушувањето

Моменталната анализа покажува дека поларниот вител се обидува да ја врати својата правилна кружна форма и да зајакне. Сепак, видливо е подрачје на висок притисок кое уште сега создава слаб бран на затоплување по неговите рабови. Неговата структура има два изразени „студени краци“ – подрачја со понизок притисок кои моментално го насочуваат студениот воздух кон источните делови на САД и Канада, како и кон Европа.

Прогнозите за втората недела од јануари покажуваат краткотрајно затоплување над Северна Америка, додека постудениот воздух уште извесно време ќе се задржи над Европа. Но, сите прогностички модели укажуваат на ново слабеење на поларниот вител токму во втората недела од јануари, што е директно поврзано со претстојниот бран на стратосферско затоплување.

Пристигнува ново стратосферско затоплување

Прогнозите за средината на јануари покажуваат силно подрачје на висок притисок и силен бран на затоплување во средната стратосфера, на височина од околу 30 километри. Овој настан ќе изврши притисок врз поларниот вител, деформирајќи ја и нарушувајќи ја неговата структура.

Иако не се класифицира како голем SSW-настан, бидејќи не се очекува целосен пресврт на стратосферските ветрови, ваквите умерени настани можат да го „развлечат“ вителот и да ги испратат неговите студени делови кон пониски географски широчини.

Температурната аномалија на таа височина е исклучителна – се предвидуваат температури и до 20 – 30 степени Целзиусови над просекот, додека студеното јадро на вителот оди кон Соединетите Држави и Канада. Веќе сега се гледа како влијанието на ова затоплување почнува да се спушта кон пониските слоеви на атмосферата, што е клучен сигнал за промена на времето на површината.

Арктичкиот воздух ја „цели“ Европа

Прогнозата за средината на јануари покажува развој на временски образец што придонесува кон продор на студ. Зоната на висок воздушен притисок над североисточниот Пацифик ќе помогне да се насочи арктичкиот воздух од јадрото на поларниот вител кон источна Канада и источните делови на САД. За истиот период, прогнозата за Европа покажува доток на постуден воздух, пред сè кон северните делови на континентот.

Со влегување во втората половина на јануари, моделите предвидуваат дека јадрото на поларниот вител ќе се смести над источна Канада, што овозможува стабилен доток на студен воздух кон северните, централните и источните делови на САД.

Истовремено и над Европа се очекува ширење на постуден воздух под влијание на северно струење и понизок притисок. Иако станува збор за долгорочна прогноза, нејзината веродостојност ја поткрепува фактот дека ваквиот образец е директна последица на настанот на стратосферско затоплување.

Поддршка на ваквиот развој на ситуацијата дава и канадскиот долгорочен модел (CanSIPS), чија прогноза за февруари 2026 година покажува продолжување на продорот на студен воздух над западна Канада, како и над северните и централните делови на САД, што сугерира дека зимските услови би можеле да продолжат и во февруари.