Загатките и мозгалките често изгледаат како нешто што можеме да го решиме за неколку секунди, но токму оние наједноставните умеат да нè натераат добро да размислиме. Еден наставник од Индија, Равираџ Мастер, им поставил на своите ученици навидум невозможен предизвик: требало да нацртаат квадрат користејќи три линии.

Учениците еден по еден излегувале пред таблата и се обидувале да го пронајдат решението. Повеќето цртале три страни на квадратот, но четвртата секогаш недостигала. Еден ученик се досетил последната страна да ја нацрта со испрекината линија, што било интересен обид, но не и одговорот што го барал наставникот.

А потоа едно девојче направило нешто што никој не го очекувал. Наместо да се обидува да направи квадрат од само три линии, таа го нацртала целиот квадрат, а потоа во неговата внатрешност додала три линии. Задачата била решена!

Во што всушност била финтата?

Трикот не бил во математиката, туку во начинот на кој била формулирана задачата. Повеќето ученици автоматски претпоставиле дека квадратот мора да биде направен со помош на три линии. Меѓутоа, наставникот не рекол дека квадратот треба да се нацрта од три линии, туку дека треба да се нацрта квадрат со три линии.

Таа мала разлика целосно го променила значењето на задачата. Девојчето сфатило дека никој не рекол оти трите линии мора да ги претставуваат страните на квадратот, па пронашло едноставно решение што сите го пропуштиле.

Оваа мозгалка покажува колку често самите си поставуваме ограничувања кои воопшто не постојат. Кога ќе слушнеме прашање, нашиот мозок брзо избира едно значење и потоа се држи до тој начин на размислување, дури и кога постои многу поедноставно објаснување.

Зошто ваквите мозгалки често нè мамат?

Од психолошка гледна точка, ваквите задачи нè поттикнуваат да го преиспитаме начинот на кој размислуваме. Кога ќе се соочиме со проблем, главно се потпираме на веќе познатите обрасци и искуства. Тоа секојдневно ни помага брзо да донесуваме одлуки, но понекогаш може да нè спречи да забележиме поинакво решение.

Затоа е важно да не го гледаме само она што мислиме дека се бара од нас, туку и она што навистина е кажано. Еден збор може целосно да ја промени смислата на реченицата, а со тоа и начинот на кој пристапуваме кон проблемот. Поуката од оваа мозгалка ги надминува рамките на училницата. Во секојдневниот живот често донесуваме заклучоци врз основа на нецелосни информации, погрешно протолкувани реченици или претпоставки што никогаш не сме ги провериле.

Понекогаш решението не е комплицирано и не бара посебно знаење. Потребно е само да застанеме, уште еднаш да го прочитаме прашањето и да размислиме дали постои начин да го разбереме поинаку.