По враќањето, дала отказ, ја започнала постапката за добивање виза и во мај 2024 година се преселила во португалската престолнина. Нејзиното искуство го пренесуваме во целост:

„Живеев во Лондон 16 години, а дури на 39-годишна возраст почувствував желба да ја напуштам постојаната новинарска работа, да почнам да работам самостојно и да заминам од Велика Британија. Како дете живеев во странство. Работата на татко ми нè одведе во Кина, Тајланд и Холандија и отсекогаш знаев дека еден ден повторно ќе живеам надвор од својата земја.

На почетокот сакав да се преселам во Париз, откако ја посетив братучетката која веќе започнала нов живот таму. Меѓутоа, се разочарав кога сфатив дека по Брегзит, без докази за приходи што допрва требаше да ги остварувам, не ги исполнувам условите за виза наменета за самостојни работници.

Барајќи други можности, ја открив португалската виза Д7, наменета за лица со пасивни приходи, за која, според информациите што тогаш ги пронајдов, биле потребни околу 1.000 евра месечно. Тој износ лесно би го обезбедила со издавање на својот стан во Лондон и преселување во Лисабон.

Никогаш претходно не сум била во португалската престолнина, па резервирав патување за ноември 2023 година и ја повикав најдобрата пријателка да ми се придружи. По четири дена шетање по калдрмисаните улици, уживање во бројните колачиња пастеиш де ната, полнети со крем, и пиење вињо верде, евтиното, но вкусно локално вино, бев целосно освоена.

По враќањето во Лондон, дадов отказ и ја започнав постапката за поднесување барање за виза. Кога станарите се вселија во мојот стан во Лондон, поминав неколку месеци кај родителите, а потоа, во мај 2024 година, пристигнав во Лисабон.

Посончеви денови

Стравот од уште една долга, мрачна зима во Велика Британија беше една од главните причини за заминувањето. Прекрасното време е една од работите што најмногу ги сакам во Лисабон. Не ме изненадува што едно истражување неодамна го прогласи овој сончев град со пријатна клима за најсреќната дестинација за одмор во светот. Овде сум многу посреќна и порелаксирана отколку што бев во Лондон, и тоа од повеќе причини.

Пред сè, благодарение на големиот број сончеви денови, многу повеќе време се поминува надвор. Речиси секој парк, плоштад има симпатичен мал киоск каде што жителите на Лисабон се собираат на утринско кафе, попладневна ужина или пијалак на зајдисонце. Во близина на градот има десетици прекрасни плажи, на кои можете да ме најдете секој викенд од јуни до октомври.

Градот е изненадувачки погоден за пешачење, кога ќе се навикнете за неговите стрмни улици да избирате удобни обувки. Апликациите за превоз, како „Uber“ и „Bolt“, се многу поевтини отколку во Велика Британија. Возење од 20 евра, чиј трошок го делам со пријателите, до најубавите плажи на брегот Кошта да Капарика, оддалечени околу половина час, е достапен луксуз. Превозот од центарот на градот до мојот стан во Салдања, населба со многу зеленило, ретко чини повеќе од пет евра.

Пријателите од Британија постојано ми велат дека не се осмелуваат да ги извадат телефоните на лондонските улици поради страв од крадци на скутери. Во Лисабон ниту еднаш не сум се почувствувала небезбедно, дури ни кога навечер пешки се враќам дома.

Повеќе за своите пари

Кириите во португалската престолнина пораснаа во последниве години, делумно, морам да признаам, и поради доаѓањето на странци како мене. Сепак, тие и понатаму се значително пониски отколку во Лондон.

Својот стан со една спална соба во Лондон го издавам за приближно 2.120 евра месечно, додека за стан со слична големина во Лисабон плаќам околу 1.300 евра. И оброците во рестораните се многу подостапни. Оброк од три јадења и чаша вино во традиционален португалски ресторан чинат приближно 24 евра, а голема кригла точено пиво околу 4 евра.

Заедницата на странци што живеат овде е многу отворена и срдечна, па лесно ми беше да запознаам луѓе кога пристигнав. Забележувам дека луѓето многу повеќе се дружат меѓусебно отколку во Лондон, каде што моите кругови на пријатели беа прилично одвоени. Се приклучив и на група што игра падел. Напредувам многу бавно, а во вторник навечер често одам на групно трчање. И двете активности се забавни и одлични за дружење.

Кога почнав да работам самостојно, сфатив дека ми недостигаат колегите со кои можам да разговарам во канцеларија. Затоа, зачленувањето во заеднички работен простор многу ми го промени секојдневието. Бидејќи во Лисабон има многу странци што работат на далечина, изборот на вакви простори е голем.

Пробав неколку места, а сега сум членка на „Aethos“. Членарината изнесува 150 евра месечно, што ми изгледа многу поволно, а сум многу попродуктивна отколку кога работам од дома. Секој ден можам да поведам уште едно лице, а се организираат и многу интересни настани. Во мај организирав дружење по повод Евровизија, додека клубот во текот на летото организираше игра за предвидување на резултатите од Светското првенство и прикажуваше бројни натпревари.

Ми се допаѓа и тоа што дружењето овде е многу поспонтaно. Во Лондон морав да ги договарам средбите со недели, па дури и месеци однапред. Животот во помал град значи дека не морам да поминувам големи растојанија за да ги видам пријателите. Иако јавниот превоз понекогаш знае да биде непредвидлив, лесно можам да нарачам поволно возење со „Uber“ ако автобусот не се појави.

Бирократски пречки

Се разбира, ниту едно место не е совршено, па и Лисабон има свои недостатоци. На врвот на листата е бирократијата. Секоја административна работа што вклучува државни институции лесно може да се претвори во кошмар. Брзо учите дека секој рок на чекање што ќе ви го соопштат треба да го помножите со два или три.

Познавањето на португалскиот јазик, се разбира, помага. Можеби би помислиле дека јазикот што на хартија личи на шпански релативно лесно се учи. Меѓутоа, говорниот португалски е многу тешко разбирлив, особено кога локалното население зборува со своето вообичаено, вртоглаво темпо.

На пример, на денот кога минатата година се вселив во новиот стан, не сфатив дека жената што ми довикуваше на португалски низ скалиштето се обидува да ми каже дека при излегувањето од лифтот морам да ја затворам неговата решеткаста врата. Со извинување објаснив дека не зборувам португалски, по што таа продолжи да ми довикува на англиски.

Повеќето локални жители се многу пољубезни и зборуваат англиски многу добро, но јас и понатаму сум решена да го научам нивниот јазик. По неколкумесечно учење преку апликации, сега посетувам часови во живо и постепено стекнувам самодоверба.

Иако вкупните трошоци за живот се пониски, ме изненади колку се високи придонесите за социјално осигурување, кои почнав да ги плаќам по една година помината во земјата. За самостојните работници, според моето искуство, тие се пресметуваат по стапка малку повисока од 21 отсто врз основа на приходите од претходните три месеци, додека во Велика Британија стапката со која ги споредувам изнесуваше само шест отсто.

Исто така, времето е прекрасно во поголемиот дел од годината, но речиси и да нема централно греење, а куќите се изградени така што остануваат ладни. Поради тоа, во зима може да биде многу студено во затворен простор.

Што ми недостига од Британија? Освен ситници, како колачи со топол карамел прелив и чај, секогаш ги замолувам посетителите да ми донесат кесички чај „Yorkshire“. Понекогаш ми недостигаат британската смисла за хумор и неспоредливата културна понуда на Лондон.

Сепак, лесно можам да се вратам со евтин лет. Тоа обично го правам за Божиќ и за време на подолга посета во лето, кога уживам во познатите работи што ги сакам. Сепак, кон крајот на престојот најчесто веќе едвај чекам да се вратам во сончевиот, весел Лисабон“, напиша новинарката.