По вчерашните напади врз два трговски брода во исклучителната економска зона на Бугарија во Црното Море – при што едниот брод потона, а другиот претрпе тешки оштетувања – украинскиот претседател Володимир Зеленски и бугарскиот министер за одбрана Димитар Стојанов го коментираа драматичниот инцидент, изнесувајќи спротивставени ставови за тоа кој стои зад нападите.

Според „Украинска правда“, која се повикува на вечерното обраќање на украинскиот претседател, Зеленски тврди дека Украинската морнарица била во контакт со своите бугарски колеги и дека непобитно е утврдено оти во инцидентот бил вклучен комбиниран руски напад со употреба на поморски и воздушни дронови.

Украинскиот лидер нагласи дека силите на Киев не спровеле никакви операции во тој дел од морето и ја обвини Москва дека намерно се обидува да го направи западниот дел на Црното Море целосно небезбеден за цивилна пловидба.

„Еден брод потона, додека другиот претрпе значителни оштетувања. Изразуваме сочувство до сите погодени. Ова е продолжение на руската стратегија за ескалација – само еден ден претходно беше погоден брод во романските води, нивните дронови често навлегуваат во молдавскиот воздушен простор, а нападите врз нашите пристаништа продолжуваат со несмалено темпо. Ваквата агресија бара јасен одговор и координација со нашите партнери“, изјави Зеленски.

Бугарски министер: Станавме дел од хибридна војна

Од друга страна, бугарскиот министер за одбрана Димитар Стојанов изјави за bTV дека официјална Софија сè уште не може со сигурност да потврди чии дронови го извршиле нападот. Според него, невозможно е со апсолутна сигурност да се каже дали леталата биле руски или украински сè додека не се пронајдат нивните остатоци или додека една од страните официјално не ја преземе одговорноста, иако бугарската страна смета дека во нападот биле користени и поморски дронови.

Стојанов нагласи дека овој инцидент дефинитивно не бил несреќа, туку насочен напад, додавајќи дека со тоа Бугарија станала дел од „хибридната војна меѓу Украина и Русија“. Тој истакна дека конфликтот се одвива во непосредна близина на Бугарија и дека ваквите настани, за жал, веќе не претставуваат изненадување со оглед на моменталната безбедносна ситуација.

Потонат товарен брод, екипажот се води како исчезнат

Нападот се случи околу 3:00 часот наутро, на приближно 70 наутички милји источно од Бјала – или околу 130 километри од бугарскиот брег. Цели беа два цивилни товарни брода: „Алфа Ватан“ (Alfa Watan), кој пловеше под знамето на Того, и „Ејбл“ (Able), под знамето на Палау.

„Алфа Ватан“ претрпе катастрофални оштетувања и потона кратко потоа. Екипажот на бродот се води како исчезнат; бугарските спасувачки екипи на местото на настанот пронајдоа само превртен чамец, три празни сплавови за спасување и појаси за спасување, но немаше никаква трага од морнарите.

Вториот брод, „Ејбл“, кој превезуваше пченица и се движеше кон југ, се запали откако беше погоден. Сите 18 членови на екипажот – главно државјани на Турција и Индија – успеаја да го напуштат бродот и подоцна беа спасени од бугарскиот „ро-ро“ брод Dioscuria. Двајца морнари се здобија со сериозни повреди, вклучувајќи изгореници и повреди на главата, и итно беа пренесени во Воено-медицинската академија во Варна.

Спасен морнар тврди дека ударот дошол од под вода

Еден од спасените турски морнари од бродот „Ејбл“ по пристигнувањето во Варна изјави дека верува оти експлозијата потекнувала од под површината на морето; тој веднаш се посомневал во руските сили, со оглед на тоа што бродот превезувал украински товар. Сепак, неговото сведочење засега останува личен впечаток и не е официјално потврдено од истражителите.

Бугарскиот претседател Румен Радев го опиша инцидентот како грубо кршење на меѓународното право и правилата за поморска пловидба, предупредувајќи за време на итниот состанок на безбедносните служби дека ширењето на конфликтот во регионот на Црното Море драматично ја отежнува комерцијалната пловидба и ги зголемува трошоците за осигурување.

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, исто така изрази загриженост во врска со овој напад врз трговски бродови во рамките на ексклузивната економска зона на земја-членка на НАТО.