Ако се грижите за своето здравје и ги следите трендовите во исхраната, голема е веројатноста дека сте се сретнале со комбуха. Овој ферментиран чај се рекламира како моќна суперхрана која го подобрува здравјето на дигестивниот систем, го зајакнува имунитетот и го намалува нивото на стрес, пренесува „rts.rs“.

Нејзината популарност расте со неверојатна брзина, па денес може да се најде на полиците на речиси секој супермаркет, а се проценува дека глобалниот пазар ќе достигне вредност од 5,5 милијарди долари во 2026 година.

За да откријат што навистина се случува во телото при редовното консумирање на овој напиток, истражувачите од Универзитетот во Абериствит спровеле детална анализа. Тимот научници организирал осумнеделно рандомизирано, контролирано испитување на 40 здрави доброволци.

На едната група учесници секојдневно ѝ била давана внимателно контролирана доза комбуха, додека другата група добивала плацебо-напиток во форма на ароматизирана вода.

Испитувањето било двојно слепо, што значи дека ниту учесниците ниту истражувачкиот тим не знаеле кој точно пие вистинска комбуха, а кој плацебо, се објаснува во извештајот за ова истражување.

Научниците анализирале примероци од урина и крв пред и по испитувањето, за да ги следат нивоата на полифеноли и други познати соединенија присутни во комбухата. Резултатите покажале позитивни промени кај одредени здравствени показатели во групата која го консумирала ферментираниот чај.

Меѓутоа, кога станува збор за намалувањето на стресот, тестовите покажале дека напитокот немал никакво мерливо влијание врз биолошкиот одговор на организмот на стресни ситуации.

„Мојот тим во моментов ја проучува хемиската природа на промените што настанале пред и по испитувањето“, изјавила д-р Аманда Лојд, водечка истражувачка на овој проект.

„Чајот навистина е комплексен материјал богат со различни својства, а начинот на кој го ферментирате, подготвувате и складирате предизвикува низа различни процеси кои ја менуваат неговата хемиска структура“, напоменува д-р Лојд.

Тајната на микробиомот и биоактивните соединенија

За проучување на одговорот на стрес, тимот вклучил и универзитетски психолози. Проектот го финансира британската државна агенција за технолошки иновации, а истражувачите тесно соработувале со локална компанија која произведува комбуха врз основа на традиционални методи. Со употреба на напредни научни техники, тимот ги анализира биолошки активните хемиски соединенија и нивните промени со текот на времето.

Докторката Лојд истакнува дека и самата е корисник на функционална храна, но нагласува дека ниту еден поединечен производ не може да ја замени здравата и балансирана исхрана.

„Ако сакате да бидете здрави, јадете квалитетна храна. Не сакам само овие скапи пијалаци да стојат на мојата маса во канцеларијата, морам да водам сметка за основните потреби на организмот“, истакнала д-р Лојд.

Нејзиниот совет до потрошувачите е секогаш да бараат традиционална, „жива“ комбуха која содржи живи микроорганизми. Таквиот напиток треба да биде природно газиран, а не вештачки збогатен со јаглерод диоксид, и обично има значително поинаков вкус од високо преработените комерцијални варијанти.

Научната заедница покажува сè поголем интерес за овој напиток. Докторката Ема Шорт, консултантка по хистопатологија специјализирана за гастроинтестинална патологија, објаснува дека цревниот микробиом е клучен за општото здравје.

„Цревниот микробиом е предмет на моето истражување, а мојот главен интерес е како можеме да го промениме и подобриме за подобро здравје“, изјавила Шорт.

Според нејзините зборови, до 2025 година биле спроведени помалку од 10 клинички студии врз луѓе, бидејќи поголемиот дел од претходните истражувања се потпирале исклучиво на лабораториски услови. Сепак, поновите анализи носат поконкретни податоци.

Така, систематски преглед од јуни 2025 година укажува дека комбухата директно и позитивно влијае врз цревната микробиота. Процесот на ферментација создава корисни бактерии, квасци и органски киселини, како оцетна и млечна киселина, кои имаат антимикробно дејство и го спречуваат растот на штетните патогени во цревата.

Точниот состав на комбухата варира во зависност од времето на ферментација, температурата и специфичните микроорганизми во таканаречената „SCOBY“ култура (симбиотска култура на бактерии и квасци). Во својата најчиста, идеална форма, овој напиток би требало да содржи исклучиво чај, шеќер и „SCOBY“ култура, без вештачки додатоци и ароми кои ја прикриваат неговата вистинска природа.