[ВИДЕО] Европските реки пресушуваат, Дунав и Рајна на историски ниски нивоа, загрозени транспортот и производството на струја

A1ON.MK

03/08/2026

16:37

365

Големина на фонт

а а а

Европските реки, кои претставуваат клучни транспортни коридори за тешката индустрија, пресушуваат поради серијата топлотни бранови што го зафатија континентот. Водостојот на Рајна и Дунав се приближува до рекордно ниски нивоа, што го отежнува превозот на хемикалии, нафтени деривати и друга стока, а истовремено ги зголемува транспортните трошоци.

Високите температури воедно го ограничуваат производството на електрична енергија во нуклеарните централи, од Франција до Унгарија, што дополнително ги зголемува цените на енергенсите и создава притисок врз европските економии, особено во источниот дел на континентот, објави „Блумберг“.

По шумските пожари во Франција и Шпанија, сушата во реките е нов показател за влијанието на климатските промени врз Европа, која се загрева побрзо од кој било друг континент. Проблемите во речниот транспорт стануваат сериозен тест за европската инфраструктура, која ќе мора да се приспособи на сè почестите екстремно ниски водостои.

„Затоплувањето предизвикано од човековата активност веќе ја влоши оваа суша во споредба со тоа каква би била природно. Со истото количество врнежи, но повисоки температури, последиците се уште потешки“, изјави Доминик Шумахер од Швајцарскиот федерален институт за технологија (ETH Zurich).

Водостојот кај Кауб, една од најважните точки за пловидба по Рајна кон јужна Германија и Швајцарија, во петокот падна на само 25 сантиметри, израмнувајќи го рекордот од сушната 2018 година. Прогнозите најавуваат дополнителен пад на 24 сантиметри, што би било најниско ниво од почетокот на мерењата во 1880 година.

Новиот топлотен бран што ја зафаќа западна Европа дополнително ја влошува состојбата и создава сериозни логистички проблеми на реката долга околу 1.290 километри.

Германскиот хемиски гигант BASF, кој во 2018 година беше принуден да го намали производството поради нискиот водостој на Рајна, соопшти дека во меѓувреме развил алтернативни, но поскапи транспортни решенија.

„Секако дека сме загрижени поради нискиот водостој на Рајна, но ситуацијата засега е под контрола“, изјави финансискиот директор на компанијата Дирк Елверман.

Истражувачите потсетуваат дека сушата во 2018 година ја намали германската индустриска продукција за околу 1,5 проценти, иако голем број компании оттогаш инвестираа во алтернативни начини на транспорт.

Енергетските компании, меѓу кои и EnBW, веќе создаваат резерви на јаглен, додека железничките оператори се подготвуваат да преземат дел од товарниот сообраќај доколку пловидбата дополнително се ограничи.

Делови од Дунав веќе достигнаа рекордно ниски водостои, што го попречува товарниот сообраќај во Романија и Словачка и влијае врз производството на електрична енергија.

Унгарија за првпат по 44 години е принудена целосно да ја исклучи својата единствена нуклеарна централа Пакс, со што привремено ќе изгуби околу 40 проценти од домашното производство на струја и ќе мора значително да го зголеми увозот.

Владата воведе мерки за штедење електрична енергија, меѓу кои исклучување на декоративното осветлување во Будимпешта и државните институции, додека дел од индустриските капацитети доброволно ја намалија потрошувачката.

Во Романија, енергетскиот сектор ќе работи во состојба на зголемена готовност поради намаленото производство, а земјата најави дека ќе бара помош од соседна Украина во часовите со најголема потрошувачка. Постои можност да биде исклучен и вториот реактор на нуклеарната централа „Чернавода“ доколку водостојот на Дунав продолжи да опаѓа.

И Франција беше принудена да го намали производството во дел од своите нуклеарни централи поради високите температури на реките Рона и Гарона, чии води се користат за ладење на реакторите.

Во Италија, реката По бележи водостој под историскиот минимум, што го загрозува наводнувањето на земјоделските површини и предизвикува продор на солена вода во делтата.

Според научниците, продолжените периоди на висок воздушен притисок го спречуваат пристигнувањето на дождовните облаци, додека високите температури дополнително ја сушат почвата и ја намалуваат количината вода што стигнува до реките.

„Жештината истовремено ја суши почвата, ги празни реките и ја зголемува побарувачката за вода. Тоа е јасен потпис на климатските промени“, изјави професорката по метеорологија Хана Клоук од Универзитетот во Рединг.

Метеоролозите предупредуваат дека во наредните денови температурите во голем дел од Европа ќе бидат од два до осум степени над просекот, а значителни врнежи што би ја ублажиле сушата не се очекуваат најмалку до доцна есен. Според научниците, ваквите екстремни лета ќе стануваат сè почести доколку не се намали употребата на фосилните горива.