Светот се соочува со ризик од нова трка во нуклеарно вооружување, предупреди директорот на Меѓународната агенција за атомска енергија (IAEA), Рафаел Гроси, истакнувајќи дека растечките конфликти и нестабилност можат да доведат до распад на системот за неширење на нуклеарно оружје.
Во интервју за „The Telegraph“, Гроси изјави дека постои опасност од „пукање на системот“ и домино-ефект, во кој дури дваесетина држави би можеле да започнат со развој на нуклеарно оружје. Особено загрижува фактот што во некои земји, вклучувајќи ги Полска, Јужна Кореја и Јапонија, сè почесто јавно се дискутира за оваа можност.
„Свет со 20 или повеќе нуклеарно вооружени држави би бил исклучително опасен“, предупреди Гроси, додавајќи дека актуелната клима на конфликти, поделби и несигурност ги поттикнува ваквите дискусии.
Тој нагласи дека секој можен договор меѓу САД и Иран би бил безвреден без надзор од IAEA. „Без проверка, секој договор е илузија“, рече тој.
Гроси изрази загриженост поради постојаниот раст на кинескиот нуклеарен арсенал, како и поради забрзаниот развој на нуклеарната програма на Северна Кореја. Дополнително, наведе дека дел од нуклеарниот материјал во Сирија сè уште не е целосно евидентиран по падот на режимот на Башар ал-Асад.
Договорот за неширење на нуклеарно оружје од 1970 година обврзува 191 држава да не развиваат нуклеарно оружје, но не ги опфаќа земјите како Индија, Пакистан, Израел и Северна Кореја.
Од околу 12.000 нуклеарни боеви глави во светот, Русија (5.459) и САД (5.277) поседуваат околу 90 проценти. Кина има околу 600, додека Франција (290) и Велика Британија (225) имаат повеќе од останатите нуклеарно вооружени држави, според Меѓународната кампања за укинување на нуклеарното оружје.
Лидерите на Полска, Турција и Саудиска Арабија, меѓу другите, отворено предупредија дека би можеле да тежнеат кон развој на нуклеарно оружје во услови на дестабилизиран свет и слабеење на трансатлантскиот сојуз. За ширењето на нуклеарното оружје се дискутираше и во Јужна Кореја, Јапонија, па дури и во некои случаи во Шведска.
Гроси предупреди дека слабеењето на овој систем може да има далекусежни последици и повика на зајакнување на меѓународните напори за спречување на ширењето на нуклеарното оружје.
