Иако срцевите проблеми често се сметаат за неизбежен дел од стареењето, бројни студии покажуваат дека животните навики можат да имаат големо влијание врз здравјето на срцето – дури и подоцна во животот. Како што стареете, крвните садови ја губат еластичноста, а срцевиот мускул постепено станува помалку ефикасен, што го отежнува пумпањето на крвта.

Но биолошката возраст, која ја одразува реалната состојба на организмот и клетките, не мора нужно да одговара на хронолошката возраст. Затоа лекарите предупредуваат на една вообичаена навика која може да го забрза стареењето на срцето дури и повеќе од пушењето, пишува „Parade“.

Навика што го забрзува стареењето на срцето

Додека повеќето луѓе редовното вежбање, урамнотежената исхрана и избегнувањето на пушењето ги наведуваат како клучни навики за здраво срце, една од најважните често се занемарува – квалитетниот и доволен сон. Лекарите истакнуваат дека хроничниот недостиг на сон може предвремено да го оштети срцето.

Д-р Беверли Џ. Фанг, психијатар и специјалист за медицина на спиењето, предупредува дека долготрајното лишување од сон е поврзано со зголемен ризик од висок крвен притисок, пренесува „Index.hr“.

„Ризикот дополнително се зголемува кога луѓето редовно спијат помалку од пет часа ноќе. Некои студии покажуваат дека оваа врска е особено изразена кај жените“, објаснува таа.

Според неа, недостигот на сон ги нарушува системите што го регулираат крвниот притисок. „Кога не спиеме доволно, се активира симпатичкиот нервен систем, што го забрзува срцевиот ритам и го покачува крвниот притисок“, вели д-р Фанг. Покрај тоа, се зголемува нивото на хормонот на стрес кортизол, што со текот на времето дополнително го оптоварува кардиоваскуларниот систем.

Што се случува со крвните садови

Д-р Џек Волфсон, кардиолог и основач на компанијата „Natural Heart Doctor“, додава дека недостигот на сон негативно влијае врз функцијата на ендотелот – тенкиот слој клетки што ја обложува внатрешноста на крвните садови.

„Крвните садови тогаш ја губат способноста да произведуваат азот-оксид, супстанција што им помага да се опуштат. Како резултат на тоа, тие стануваат поцврсти и помалку флексибилни“, објаснува тој. „На долг рок, лошиот квалитет и недоволната количина сон значително го зголемуваат ризикот од срцев удар, мозочен удар и срцева слабост.“

Двајцата лекари истакнуваат дека хроничниот недостиг на сон ги поттикнува воспалителните процеси во телото. Д-р Волфсон предупредува дека дури и краткотрајното лишување од сон може да ги оштети крвните садови, да го забрза создавањето плаки во артериите и да ја зголеми нивната вкочанетост.

„Покрај тоа, постојните наслаги во крвните садови стануваат понестабилни, што го зголемува ризикот од нивно пукање – што е најчестиот предизвикувач на срцев удар“, вели тој. Недостигот на сон исто така ја влошува инсулинската резистенција, дополнително зголемувајќи го кардиоваскуларниот ризик.

Д-р Фанг додава дека недостигот на сон го нарушува циркадниот ритам, внатрешниот биолошки часовник на телото, што доведува до неправилни модели на крвен притисок и метаболички нарушувања.

Поради сето ова, д-р Волфсон смета дека хроничниот недостиг на сон може да доведе до побрзо стареење на срцето отколку пушењето.

„Пушењето е силен кардиоваскуларен токсин, но хроничниот недостиг на сон истовремено оштетува повеќе системи во телото“, заклучува тој. „Лошиот сон поттикнува постојана активација на стресот, хронично воспаление, хормонален дисбаланс, метаболички нарушувања и забрзано биолошко стареење – сè одеднаш.“

Врска со дебелината и метаболизмот

Недостигот на сон дополнително го оштетува срцето зголемувајќи го ризикот од дебелина, која сама по себе е силен фактор на ризик за кардиоваскуларни заболувања. Лекарите објаснуваат дека недостигот на сон ја нарушува рамнотежата на хормоните што го регулираат апетитот – нивото на грелин, хормонот на глад, се зголемува, додека лептин, хормонот на ситост, опаѓа.

Д-р Фанг истакнува дека недостигот на сон влијае и врз системот за наградување во мозокот, што ја зголемува желбата за висококалорична и нездрава храна. „Тоа е поврзано и со намалена чувствителност на инсулин и нарушена регулација на шеќерот во крвта, што го зголемува ризикот од развој на дијабетес“, вели таа.

Д-р Волфсон додава дека хроничниот замор ја намалува мотивацијата за вежбање и физичка активност, што дополнително придонесува за зголемување на телесната тежина.

Со оглед на сето наведено, редовниот и квалитетен сон е клучен за здравјето на срцето. Д-р Волфсон препорачува легнување по зајдисонце и будење со изгрејсонце, со цел да се поддржи природниот циркадијален ритам. Тој исто така советува избегнување на екрани пред спиење и редовно изложување на дневна светлина во текот на денот.